Grikkland (gríska: Ελληνική Δημοκρατία, Ellinikí Dimokratía, Ελλάδα, Ellaða; eldra form: Ελλάς, Hellas) er land í Suðaustur-Evrópu á suðurenda Balkanskaga. Grikkland á landamæri að Búlgaríu, fyrrum Júgóslavíulýðveldinu Makedóníu og Albaníu í norðri og Tyrklandi í austri. Landið liggur að Jónahafi í vestri og Eyjahafi í austri. Landið skiptist í níu landfræðileg héruð: Makedóníu, Mið-Grikkland, Pelopsskaga, Þessalíu, Epírus, Eyjahafseyjar (þar á meðal Dodecanese og Hringeyjar), Þrakíu, Krít og Jónísku eyjarnar. Um 80% landsins er fjalllendi og hæsti tindur þess er Ólympsfjall sem nær 2.917 metra hæð. Grikkland á lengstu strandlengju allra landa við Miðjarðarhafið. Íbúar Grikklands eru um ellefu milljónir. Aþena er höfuðborg og stærsta borg landsins.

Hellenska lýðveldið
Ελληνική Δημοκρατία
Ellinikí Ðimokratía
Fáni Grikklands Skjaldamerki Grikklands
Fáni Skjaldarmerki
Kjörorð:
„Ελευθερία ή θάνατος
Elefþería í þánatos
(gríska: frelsi eða dauði)
Þjóðsöngur:
Ύμνος εις την Ελευθερίαν
Ýmnos eis tin Elefþerían
(gríska: lofsöngur til frelsis)
Staðsetning Grikklands
Höfuðborg Aþena
Opinbert tungumál gríska
Stjórnarfar Lýðveldi
Prokopis Pavlopoulos
Alexis Tsipras
Sjálfstæði
 - frá Tyrkjaveldi 25. mars 1821 
Flatarmál
 - Samtals
 - Vatn (%)
97. sæti
131.957 km²
0,87
Mannfjöldi
 - Samtals (2011)
 - Þéttleiki byggðar
78. sæti
10.815.197
82/km²
VLF (KMJ)
- Samtals
- á mann
áætl. 2013
266 millj. dala (44. sæti)
23.631 dalir (42. sæti)
VÞL (2013) Red Arrow Down.svg 0.860 (29. sæti)
Gjaldmiðill evra (€)
Tímabelti UTC+2 (UTC+3 á sumrin)
Þjóðarlén .gr
Landsnúmer 30

Saga Grikklands er löng og merkileg og landið er gjarnan álitið vera vagga vestrænnar siðmenningar. Landið rekur uppruna sinn til Mýkenumenningarinnar sem hófst á bronsöld um 1600 f.Kr. Í Grikklandi hinu forna liggja rætur lýðræðis, vestrænnar heimspeki, vestrænnar leiklistar, sagnaritunar, stjórnmálafræði og stærðfræði. Grísk menning hafði mikil áhrif um allan heim, meðal annars vegna landvinninga Alexanders mikla í Asíu og landvinninga Rómverja í Evrópu í fornöld. Nútímaríkið Grikkland var stofnað eftir ellefu ára sjálfstæðisstríð Grikklands gegn Tyrkjaveldi sem lauk með formlegri viðurkenningu sjálfstæðis árið 1832.

Grikkland er aðili að Evrópusambandinu, Evrópuráðinu, Atlantshafsbandalaginu og OECD. Landið er hátekjuland og stærsta hagkerfi Balkanskagans.

Grikkland er heimaland ólympíuleikanna. Fyrstu nútíma ólympíuleikarnir voru haldnir í Grikklandi árið 1896 og sumarólympíuleikarnir voru haldnir í Aþenu höfuðborg Grikklands árið 2004. Heiti

Heiti Grikklands á flestum erlendum málum er dregið af latneska heitinu Graecia (dregið af gríska heitinu Γραικός) sem var upprunalega heiti á íbúum borgar í Böótíu. Á forngrísku er heiti landsins Ἑλλάς Hellas eða Ἑλλάδα Hellada. Í nokkrum Asíumálum er heiti landsins dregið af Jóníu sem var grískt ríki í Litlu-Asíu því orðið यवन yawan í sanskrít er dregið af því.

StjórnsýslueiningarBreyta

Frá sveitarstjórnarumbótum Kallikratiss 1. janúar 2011 hefur Grikkland skipst í 13 héruð sem aftur skiptast í 325 sveitarfélög. Gömlu lögsagnarumdæmin 54 hafa haldist sem undirskipting héraðanna. Sjö sjálfstjórnarumdæmi ná yfir eitt til þrjú héruð. Það er líka eitt sjálfstjórnarsvæði, Atosfjall, við landamæri Mið-Makedóníu.

Nr. Hérað Höfuðstaður Stærð (km²) Íbúar[1] VLF (milljarðar)[2]
1 Attíka Aþena 3.808,10 3.828.434 €103,334
2 Mið-Grikkland Lamía 15.549,31 547,390 €12,530
3 Mið-Makedónía Þessalóníka 18.810,52 1.882.108 €34,458
4 Krít Heraklíon 8.259 623.065 €12,854
5 Austur-Makedónía og Þrakía Komotini 14.157,76 608.182 €9,054
6 Epírus Jóannína 9.203,22 336.856 €5,827
7 Jónísku eyjar Korfú 2.306,94 207.855 €4,464
8 Norður-Eyjahaf Mytílene 3.835,91 199.231 €3,579
9 Pelopsskagi Trípólí 15.489,96 577.903 €11,230
10 Suður-Eyjahaf Ermoupoli 5.285,99 309.015 €7,816
11 Þessalía Larissa 14.036,64 732.762 €12,905
12 Vestur-Grikkland Patras 11.350,18 679.796 €12,122
13 Vestur-Makedónía Kozani 9.451 283.689 €5,564
Nr. Sjálfstjórnarríki Höfuðstaður Stærð (km²) Íbúar VLF (milljarðar)
(14) Atosfjall Karyes 390 1.830 N/A

Tengt efniBreyta

TilvísanirBreyta

  1. „Πίνακας 1: Προσωρινά αποτελέσματα του Μόνιμου Πληθυσμού της Ελλάδος". (PDF) . (GR: National Statistical Service). 22. júlí 2011.
  2. „Regional gross domestic product (million EUR), by NUTS 2 regions". . (Eurostat). (2008). Skoðað 25. október 2011.
 
Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist
   Þessi landafræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.