Opna aðalvalmynd

Velkomin á Wikipedíu

Alfræðiritið sem allir geta unnið að í sameiningu

Grein mánaðarins

Arnason-front.jpg

Fjallkonan er þjóðartákngervingur Íslands. Þjóðartákngervingar eru manngervingar þjóðar eða lands. Frægir erlendir þjóðartákngervingar eru Sámur frændi, tákngervingur Bandaríkjanna, og Britannía, tákngervingur Bretlands. Á rómantíska tímabilinu kom upp í Evrópu hugmyndin um konu sem þjóðartákn. Á þessum tíma urðu til frægar táknmyndir eins og Híbernía, þjóðartáknmynd Írlands, Maríanne, þjóðartáknmynd Frakklands, og Germanía, þjóðartáknmynd Þýskalands. Hugmyndin um kventákngerving lands og þjóðar var þó ekki ný af nálinni en eldri dæmi eru til dæmis Róma, tákngervingur Rómaborgar á tímum Rómaveldis, og Britannía. Ólíkt kventákngervingum frá síðari öldum, þar á meðal Fjallkonunni, voru kventákngervingar fyrri aldar jafnan gyðjur. Kventákngervingar landa og þjóða hafa stundum verið tengdir við hugmyndina um móðir jörð

Fyrsta þekkta notkun orðsins fjallkona er í kvæði Bjarna Thorarensen, Íslands minni. Hugmyndin um konu sem tákn Íslands er þó eldri en kvæði Bjarna Thorarensens. Elsta varðveitta dæmið um hugmyndina birtist samhliða kvæði Eggerts Ólafssonar Ofsjónir við jarðarför Lóvísu Drottningar 1752. Með kvæðinu fylgdi myndræn framsetning ofsjónarinnar, gerð af Eggerti sjálfum. Myndin sjálf hefur glatast enda gat Eggert ekki fengið hana prentaða vegna fjárskorts. Elsta þekkta myndin af Fjallkonunni var forsíðumynd á bók enskra þýðinga íslenskra þjóðsagna, gefin út af Eiríki Magnússyni og G. E. J. Powell, Icelandic Legends, Collected by Jón Arnason (1846-66). Myndin er gerð eftir vatnslitamynd þýska myndlistamannsins Johann Baptist Zwecker eftir lýsingu Eiríks. Málverkið sjálft er varðveitt í háskólanum í Aberstwyth, Wales.

Atburðir 6. desember

Í fréttum

Mótmælin í Írak 2019

Yfirstandandi: Borgarastyrjöldin í Jemen  • Mótmælin í Hong Kong  • Sýrlenska borgarastyrjöldin  • Útganga Breta úr Evrópusambandinu

Nýleg andlát: Yasuhiro Nakasone (29. nóvember)  • Yvette Lundy (3. nóvember)  • Gunnar Karlsson (28. október)  • Birgir Ísleifur Gunnarsson (28. október)

Vissir þú...

Beitusmokkur
  • … að talið er að herforingjastjórn Argentínu hafi látið um 30.000 manns „hverfa“ í skítuga stríðinu frá 1976 til 1983?
  • … að bandaríska leikkonan Lucille Lesueur varð að breyta nafni sínu í Joan Crawford vegna þess að fjölmiðlafulltrúa MGM þótti hið gamla nafn hennar líkjast enska orðinu fyrir holræsi?
  • … að fyrsta einkaleyfið fyrir einfaldan uppblásanlegan hjólbarða var gefið út árið 1847?
Efnisyfirlit


Tungumál