Skagafjörður er fjörður á Norðurlandi, milli Tröllaskaga til austurs og Skaga til vesturs. Nafnið er einnig haft um héraðið umhverfis fjörðinn og inn af honum. Þar er samnefnt sveitarfélagSkagafjörður. Mikill landbúnaður er stundaður í héraðinu og er umfangsmikil útgerð stunduð á Sauðárkróki og Hofsósi.

Á firðinum eru þrjár eyjar, MálmeyDrangey og Lundey. Auk þess er höfði við austurströnd fjarðarins sem heitir Þórðarhöfði. Fjörðurinn er um 40 km langur og 15 km breiður.

Héraðsvötn renna til sjávar í tveimur kvíslum sitt hvoru megin við Hegranesið en þau verða til þar sem Austari-Jökulsá og Vestari-Jökulsá, sem báðar eiga upptök sín í Hofsjökli, koma saman neðan við bæinn Tunguháls.

Kort sem sýnir Skagafjörðinn.
Skagafjörður

Sveitir og byggðir

breyta

Skagafjörður hefur frá fornu fari skipst í ýmis byggðalög og fóru mörk þeirra ekki alltaf alveg saman við hreppamörk. Langholt skiptist til dæmis milli Staðarhrepps og Seyluhrepps og jarðir sem töldust til Vallhólms voru í þremur hreppum. Sum nafnanna sem hér eru talin eru nú lítið notuð og einstakar sveitir hafa farið í eyði. Á hinn bóginn hafa bæst við þrír þéttbýlisstaðir, Sauðárkrókur, Varmahlíð og Hofsós.

Hreppir í Skagafirði

breyta

Árið 2022 sameinuðust Akrahreppur og Sveitarfélagið Skagafjörður í nýtt sveitarfélag sem heitir einfaldlega Skagafjörður. Áður höfðu aðrir hreppir, utan Akrahrepps, sameinast árið 1998[1].

Hreppur Sameinast Athugasemd
Akrahreppur 2022
Sauðárkrókskaupstaður 1998 Sauðárkrókshreppur fékk kaupstaðaréttindi 1948
Skefilsstaðahrepps 1998
Skarðshreppur 1998
Staðarhreppur 1998
Seyluhreppur 1998
Lýtingsstaðahreppur 1998
Rípurhreppur 1998
Viðvíkurhreppur 1998
Hólahreppur 1998
Hofshreppur 1998
Fljótahreppur 1998
Hofsóshreppur 1990 Hreppnum skipt úr Hofshrepp 1948. Sameinast í Hofshrepp
Fellshreppur 1990 Sameinast í Hofshrepp
Haganeshreppur 1988 Skipt úr Fljótahrepp 1897. Sameinast í Fljótahrepp
Holtshreppur 1988 Skipt úr Fljótahrepp 1897. Sameinast í Fljótahrepp
Sauðárhreppur Skipt í Sauðárkrókshrepp og Skarðshrepp 1907

Tengt efni

breyta

Heimild

breyta
  • „Skagafjörður.is - Um Skagafjörð - Landfræðilegar upplýsingar“. Sótt 23. nóvember 2005.
  • Skagafjarðarútsýn; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1934
  1. „Skagafjörður“. kosningasaga. 20. febrúar 2022. Sótt 30. desember 2022.