Malta er lítið og þéttbýlt eyríki í Miðjarðarhafi á eyjaklasa milli Ítalíu í norðri og norðurstrandar Líbíu í suðri. Malta er oft talin til Suður-Evrópu.[1] Malta er um 80 km sunnan við Sikiley á Ítalíu og 333 km norðan við Líbíu.[2] Opinber tungumál landsins eru maltneska og enska, en auk þess tala um 2/3 íbúa ítölsku. Malta hefur verið í Evrópusambandinu síðan 2004 og er minnsta Evrópusambandslandið, hvort sem horft er til mannfjölda eða stærðar.

Lýðveldið Malta
Repubblika ta' Malta
Fáni Möltu Skjaldarmerki Möltu
Fáni Skjaldarmerki
Kjörorð:
Virtute et constantia (latína)
Styrkur og þrautseigja
Þjóðsöngur:
L-Innu Malti
Staðsetning Möltu
Höfuðborg Valletta
Opinbert tungumál maltneska og enska
Stjórnarfar Lýðveldi

Forseti George Vella
Forsætisráðherra Robert Abela
Sjálfstæði frá Bretlandi
 - Yfirlýst 21. september 1964 
 - Lýðveldi 13. desember 1974 
Evrópusambandsaðild 1. maí 2004
Flatarmál
 - Samtals
 - Vatn (%)
186. sæti
316 km²
0,001
Mannfjöldi
 - Samtals (2021)
 - Þéttleiki byggðar
167. sæti
519.562
1.649/km²
VLF (KMJ) áætl. 2022
 - Samtals 28,486 millj. dala (148. sæti)
 - Á mann 54.647 dalir (24. sæti)
VÞL (2021) 0.918 (23. sæti)
Gjaldmiðill Evra (€)
Tímabelti UTC+1 (+2 á sumrin)
Þjóðarlén .mt
Landsnúmer +356

Á Möltu hefur verið mannabyggð að minnsta kosti frá 5900 f.o.t.[3] Eyjarnar hafa verið á valdi ýmissa ríkja í gegnum tíðina þar sem þær hafa þótt eftirsóknarverðar vegna hernaðarlega mikilvægrar legu sinnar.[4] Meðal þeirra sem ríkt hafa yfir Möltu eru Föníkumenn, Rómverjar, Grikkir, Arabar, Normannar, Aragónía, Jóhannesarriddarar, Frakkar og Bretar.[5]

SagaBreyta

 
Hofið Mnajdra

Eitt af fyrstu vísbendingum um menningu á eyjunni er hof Ħaġar Qim, sem er frá árabilinu milli 3200 og 2500 fyrir Krist. Það stendur efst á hæð á suðurenda eyjarinnar Möltu. Við hliðina á Ħaġar Qim er annað hof, Mnajdra. Elsta hofið á eyjunum er Ggantija, á Gozo, sem er frá 3500 fyrir Krist. Samfélagið sem byggði þessar byggingar dó út eða hvarf.

LandafræðiBreyta

Malta er eyjaklasi í miðju Miðjarðarhafi, austur af Túnis og norður af Lýbíu, 93 km suður af ítölsku eyjunni Sikiley en Möltusund er á milli þeirra. Aðeins þrjár stærstu eyjar Möltu eru byggðar, Malta, Gozo og Comino. Minni eyjarnar, eins og Filfla, Cominotto og eyja St. Paul eru óbyggðar. Strendur eyjanna eru vogskornar og þar eru fjölmargar góðar hafnir. Landslagið einkennist af lágum hæðum. Hæsti punkturinn er á fjallinu Ta' Dmejrek á eyjunni Möltu og er 253 metra hár, nálægt Dingli. Á Möltu eru engar ár eða lækir nema tímabundið þegar mikið rignir. Þó er ferskt vatn finnanlegt á stöku stað á eyjunni allt árið. Slíkir staðir eru Baħrija, Imtaħleb og San Martin. Á Gozo er rennandi vatn að finna í Lunzjata-dalnum.

Borgir/ÞorpBreyta

MaltaBreyta

Stærstu borgir Möltu eru:

Á GozoBreyta

TilvísanirBreyta

  1. Chapman, David; Cassar, Godwin (October 2004). „Valletta“. Cities. 21 (5): 451–463. doi:10.1016/j.cities.2004.07.001.
  2. Bonanno, Anthony, ritstjóri (2008). Malta and Sicily: Miscellaneous research projects (PDF). Palermo: Officina di Studi Medievali. ISBN 978-8888615837. Afrit af upprunalegu (PDF) geymt þann 27 May 2012. Sótt 23 February 2017.
  3. „First inhabitants arrived 700 years earlier than thought". Times of Malta. Skoðað 25. mars 2020.
  4. Boissevain, Jeremy (1984). „Ritual Escalation in Malta“. Í Eric R. Wolf (ritstjóri). Religion, Power and Protest in Local Communities: The Northern Shore of the Mediterranean. Religion and Society. Walter de Gruyter. bls. 165. ISBN 9783110097771. ISSN 1437-5370.
  5. Rudolf, Uwe Jens; Berg, Warren G. (2010). Historical Dictionary of Malta. Scarecrow Press. bls. 1–11. ISBN 9780810873902.

TenglarBreyta

   Þessi landafræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.