Innrás Rússa í Úkraínu 2022

vopnuð átök sem hófust 24. febrúar 2022 þegar rússneski herinn fór inn í Úkraínu

Þann 24. febrúar 2022 gerðu Rússar innrás í Úkraínu. Innrásin er hluti af hernaðardeilum á milli ríkjanna sem hafa staðið yfir frá árinu 2014. Yfir 8 milljónir hafa farið yfir landamærin frá Úkraínu frá því að innrásin hófst, flestir til Póllands. Yfir 5,5 milljónir hafa sótt um flóttamannastöðu í Evrópu. [4] Einnig hafa yfir 8 milljónir flúið innan Úkraínu.

Innrás Rússa í Úkraínu 2022
Hluti af stríði Rússlands og Úkraínu
2022 Russian invasion of Ukraine.svg
Árásir á Úkraínu
Dagsetning24. febrúar 2022
Staðsetning
Stríðsaðilar
Fáni Rússlands Rússland
Flag of Donetsk People's Republic.svg Alþýðulýðveldið Donetsk
Flag of the Luhansk People's Republic.svg Alþýðulýðveldið Luhansk
Stuðningur:
Fáni Hvíta-Rússlands Hvíta-Rússland
Fáni Úkraínu Úkraína
Leiðtogar
Fáni Rússlands Vladímír Pútín
Fáni Rússlands Mikhaíl Misjústín
Fáni Rússlands Sergei Sjoígú
Fáni Rússlands Sergei Lavrov
Fáni Rússlands Alexander Dvornikov
Fáni Rússlands Ramzan Kadyrov
Fáni Hvíta-Rússlands Alexander Lúkasjenkó
Fáni Úkraínu Volodímír Selenskíj
Fáni Úkraínu Denys Sjmyhal
Fáni Úkraínu Vitalí Klitsjkó
Fáni Úkraínu Dmítró Kúleba
Fáni Úkraínu Írýna Vereshjúk
Fáni Úkraínu Oleksíj Rezníkov
Fjöldi hermanna
Mannfall og tjón
Alls um 12.000+ drepnir (skv. BNA)
36.000 drepnir (skv. Úkraínumönnum)
Um 1.300 drepnir (skv. Rússum)
Alls um 2.000-4.000 (skv. BNA)
2.500-3.000 drepnir (skv. Úkraínumönnum)
23.000 skv. Rússum
Almennir borgarar drepnir: Um 12.000-28.000 (skv. Úkraínu)

AðdragandiBreyta

Átök Rússlands og Úkraínu má rekja aftur til ársins 2014, til Evrómajdan-mótmælanna og úkraínsku byltingarinnar þar sem forsetanum Viktor Janúkóvitsj var steypt af stóli. Janúkóvitsj hafði verið náinn bandamaður ríkisstjórnar Rússlands og Vladímírs Pútín Rússlandsforseta, og hafði í aðdraganda mótmælanna hætt við fyrirhugað samkomulag um nánara samband Úkraínu við Evrópusambandið.[5]

Eftir að Janúkóvitsj var steypt af stóli sendu Rússar herlið á Krímskaga og héldu þar atkvæðagreiðslu sem leiddi til þess að Krímskagi var formlega innlimaður inn í rússneska sambandsríkið.[6] Árið 2014 hófust jafnframt uppreisnir í austurhluta Úkraínu, þar sem meirihluti íbúa er rússneskumælandi.[7] Aðskilnaðarsinnarnir í austurhluta Úkraínu lýstu yfir stofnun sjálfstæðra „alþýðulýðvelda“ í Donetsk og Luhansk. Rússar veittu aðskilnaðarsinnunum aðstoð en stjórnvöld í Rússlandi neituðu því jafnan að um væri að ræða rússneska stjórnarhermenn.[8][9]

InnrásinBreyta

 
Þann 26. febrúar hæfði rússnesk eldflaug blokk í Kænugarði.

Undir lok ársins 2021 og í byrjun ársins 2022 söfnuðu Rússar tæplega 200.000 manna herliði við landamæri Úkraínu, sem vakti ótta í Úkraínu og á Vesturlöndum um að Pútín hygðist fyrirskipa innrás í landið.[10] Rússnesk stjórnvöld þvertóku ítrekað fyrir að innrás væri yfirvofandi en ráðamenn þar lögðu jafnframt fram kröfur um að Úkraínu yrði meinaður aðgangur að Atlantshafsbandalaginu um alla framtíð og að bandalagið fjarlægði alla hermenn og öll vopn sín úr Austur-Evrópu.[11]

FebrúarBreyta

Þann 21. febrúar viðurkenndi Pútín sjálfstæði Alþýðulýðveldanna Donetsk og Luhansk, héraða rússneskumælandi aðskilnaðarsinna sem höfðu klofið sig frá Úkraínu árið 2014 með stuðningi Rússa.[12] Pútín sendi í kjölfarið rússneska hermenn yfir úkraínsku landamærin til að gegna „friðargæslu“ í Donetsk og Luhansk.[13] Í ræðu sem Pútín hélt við viðurkenningu sína á sjálfstæði héraðanna efaðist hann um sögulegar forsendur fyrir Úkraínu sem sjálfstæðu ríki og sakaði stjórnvöld þar um að fremja þjóðarmorð.[14]

Morguninn 24. febrúar 2022 hófu Rússar allsherjarinnrás í Úkraínu. Innrásin fór fram bæði frá héruðunum í austurhluta landsins, frá Krímskaga og frá Hvíta-Rússlandi með stuðningi stjórnar Alexanders Lúkasjenkó.[15][16] Rússneski herinn gerði árás á olíubirgðastöð suður af Kýiv.[17]

Í yfirlýsingu sinni um innrásina sagði Pútín markmið hennar vera að brjóta niður hernaðarmátt Úkraínu og „afmá nasisma“ úr stjórn ríkisins.[18] Hugmyndin um að Úkraínu sé stýrt af nýnasistum hefur verið áberandi í rússneskum áróðri til réttlætingar innrásinni. Hún styðst sumpart við starfsemi nýnasískra öfgaþjóðernishreyfinga á borð við Azovsveitina, sem hefur stöðu undirliðs í úkraínska þjóðvarðliðinu og hefur barist í stríðinu í austurhluta Úkraínu frá 2014.[19] Hreyfingin situr hins vegar ekki í ríkisstjórn Úkraínu og framboð tengt henni fékk enga kjörna fulltrúa í síðustu þingkosningum landsins. Úkraínumenn hafa þvertekið fyrir ásakanir Pútíns um nasisma og hafa bent á að forseti landsins, Volodímír Selenskíj, sé sjálfur Gyðingur og hafi misst ættingja í Helförinni.[20]

Rússnesk stjórnvöld hafna því að um innrás sé að ræða og kalla átökin í Úkraínu ávallt „sérstaka hernaðaraðgerð.“[21] Umfjöllun um innrásina hefur verið stranglega ritskoðuð innan Rússlands og þungar refsingar hafa verið lagðar við því að nota hugtökin stríð eða innrás um atburðina.[22][23]

MarsBreyta

 
Sprengjum er varpað á útjaðra Karkív þann 1. mars.

Rússar sátu um Karkív, aðra stærstu borg landsins en mættu harðri mótstöðu. Ráðist var m.a. á ráðhúsið, hersjúkrahús og skóla. [24] Harðar árásir voru á borgir í suðri, Kherson og Mariupol, með eldflaugum og stórskotaliði.[25] Í Kýiv var fjarskiptaturn sprengdur.[26]

Kherson féll í hendur rússneskra hermanna þann 3. mars, á áttunda degi innrásarinnar, og var þá fyrsta úkraínska stórborgin sem var hernumin.[27]

Flóttafólk streymdi til Evrópulanda frá Úkraínu, aðallega Póllands, voru þeir orðnir tæpar 2 milljónir 8. mars.[28]

Þann 11. mars voru gerðar loftárásir í borgum í norðvestri; Lútsk og Ívanó-Frankívsk. Einnig í Dnípró í miðhlutanum. Loftárás var gerð 13. mars á herflugvöll nærri Lviv við pólsku landamærin þar sem tugir létust. Úkraínumenn hófu gagnsókn á ýmsum stöðum t.d. vestur af Kýiv og tóku landsvæði aftur.[29] Loftárás var gerð á rússneskt herskip við Berdjansk við Azovhaf.[30]

Mariupol var eyðilögð að mestu og flestir íbúanna flúðu. Rússar gerðu m.a. árás á leikhús þar sem borgarar höfðu flúið. Um 300 létust.[31] Flestir íbúanna höfðu flúið í lok mars og um 5.000 látist. 29. mars var gerð loftárás á stjórnarbyggingu í borginni Mykolaiv í suðri. Daginn eftir voru gerðar árásir á Tsjernihív í norðri.[32]

Undir lok marsmánaðar hófu rússneskar hersveitir undir stjórn hershöfðingjans Alexanders Tsjaíjkó að hörfa frá Kænugarði, sem hafði verið umsetinn frá því stuttu eftir að innrásin hófst.[33] Þrátt fyrir að hafa ekki náð að hertaka höfuðborgina sögðust Rússar hafa náð upphaflegum markmiðum sínum og að þeir myndu nú einbeita sér að frelsun Donbas-héraðanna í austurhluta Úkraínu.[34][35] Vegna undanhalds Rússa endurheimtu Úkraínumenn mikið landsvæði í kringum Kænugarð, allt að 35 kílómetra austan við borgina.[36] Meðal annars endurheimtu úkraínskir hermenn bæinn Irpín þann 28. mars.[37]

AprílBreyta

Árás var gerð á hafnarborgina Ódesa í suðvesturhlutanum.

Eftir að Rússar hörfuðu frá úthverfum Kænugarðs tilkynnti úkraínski ríkissaksóknarinn Irína Venediktóva að lík 410 almennra borgara hefðu fundist á svæðunum sem Rússar höfðu haft umráð yfir. Einnig tilkynntu Úkraínumenn að 280 lík hefðu fundist í fjöldagröfum í borginni Bútsja, sem Rússar höfðu hernumið en svo hörfað frá.[38] Úkraínumenn sökuðu Rússa um að standa fyrir úthugsuðum fjöldamorðum á almennum borgurum á meðan þeir réðu yfir borginni en Rússar höfnuðu ásökununum.[39]

Rússar hófu sókn í austurhéruðunum eða Donbas og gerðu þar loftárásir eftir að hafa hörfað úr svæðum í norðri. Fólksflótti varð úr austurhéruðunum.[40] Loftárás var gerð á almenna borgara á lestarstöð í borginni Kramatorsk. Tugir létust. [41]

Ursula von der Leyen forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins kom til fundar við Selenskí í Kýiv. Hún lofaði skjótri afgreiðslu ef Úkraína sækti um aðild að Evrópusambandinu og aukinni fjárhagsaðstoð við landið. [42]

 
Rússneska beitiskipinu Moskvu var sökkt á Svartahafi af úkraínskum loftskeytum þann 14. apríl.

Þann 14. apríl gerði Úkraínuher loftárás á þriðja stærsta skip rússneska flotans, beitiskipið Moskvu, á Svartahafi.[43] Staðfest var síðar sama dag að skipinu hefði verið sökkt.[44] Rússar sögðu að kviknað hafi í vopnageymslu skipsins og minntust ekki á loftárás.

Rússar hófu nýja stórsókn í austurhéruðum Úkraínu þann 19. apríl.[45]

Maríupol var umkringd af Rússum fyrir utan Azovstal-járnvinnsluverið þar sem úkraínskir hermenn og borgarar héldu til.[46] Árásir á lestarstöðvar 25. apríl í vestur-Úkraínu var liður í því að stöðva vopnaflutninga til landsins að sögn Rússa.

26. apríl bárust fregnir af sprengingum í héraðinu Transnistría sem er innan Moldóvu. Leiðtogi rússneska þjóðarbrotsins þar sagði að Úkraínumenn hefðu staðið fyrir þeim en Úkraínumenn sögðu þetta vera átyllu fyrir árás í héraðið.[47]

António Guterres, aðalritari Sameinuðu þjóðanna, fór til fundar í Moskvu og Kænugarði til friðarumleitanna og ræddi við Pútín og Selenskíj. Á meðan Guterres var í Kænugarði voru loftárásir gerðar á borgina.

MaíBreyta

Byrjað var að hleypa borgurum frá Azovstal-verksmiðjunni en samningar um björgun hafa reynst erfiðir. Þann 7. maí bárust fregnir um að öllum almennum borgurum verið bjargað úr verksmiðjunni.[48] Bardagar héldu áfram í Donbas og var skóli þar sem 90 héldu til sprengdur í bænum Bilohorivka með þeim afleiðingum að 60 létust[49]. Einnig voru gerðar loftárásir á Odesa meðal annars á íbúðablokkir og hótel.

Pútín hélt ræðu í Moskvu á sigurdeginum 9. maí þar sem minnst var sigurs á Nasistum í seinni heimsstyrjöld. Þar gagnrýndi hann Nató og Bandaríkin fyrir að stofna Rússlandi í hættu og réttlæti árásina á Úkraínu. Líkti hann enn fremur átökunum við seinni heimsstyrjöldina.[50]

Úkraínumenn sögðust hafa hrakið Rússa frá Karkív, annarri stærstu borginni, 11. maí.[51]

Rússar lýstu yfir sigri í Maríupol þegar síðustu úkraínsku hermennirnir voru handsamaðir í Azovstal-járnverinu. Árásir voru gerðar á vestræna vopnasendingu vestur af Kænugarði að sögn Rússa.

25. maí voru Rússar komnir nálægt borginni Sjevjerodonetsk í vestur-Luhansk og gerðu harðar árásir á hana. [52]

JúníBreyta

Miðpunktur bardaga var í kringum Sjevjerodonetsk í byrjun júní og sögðust Úkraínumenn hafa hrakið Rússa frá borginni. Rússar voru með sókn í átt að annarri borg í Donbas, Slovjansk. Loftárásir voru gerðar á austur-Kænugarð, í fyrsta sinn síðan í apríl, og sögðust Rússar hafa gert árás á skriðdrekasendingu frá Vesturlöndum. [53]

Um miðjan júní höfðu Rússar náð yfirráðum yfir 80% af Sjevjerodonetsk og eyðilagt brýr sem voru flóttaleiðir úr borginni. [54] Í lok mánaðarins var úkraínskum hermönnum skipað að yfirgefa borgina. [55]

Þann 27. júní gerðu Rússar loftskeytaárás á verslunarmiðstöð í borginni Krementsjúk í miðhluta landsins þar sem nálægt 1000 manns voru. 20 manns létust og tugir særðust. Rússar sögðust hafa gert árás á vopnageymslu við hliðina á verslunarmiðstöðinni.

Íbúum í nálægri borg, Lysytsjansk, var gert að flýja hana. [56] Síðustu dagana í júní voru gerðar miklar loftárásir á borgina. [57]

30. júní lýstu Úkraínumenn yfir að þeir hefðu náð Snákaeyju í Svartahafi af Rússum. [58]

JúlíBreyta

Þann 1. júlí var gerð loftárás á íbúðabyggð og tómstundasvæði í Odesa þar sem um 20 manns létust. Rússar hófu að flytja korn sem þeir sölsuðu undir sig frá herteknum svæðum, þ.e. höfninni í Berdyansk.

Rússar sögðust hafa náð Lysytsjansk 3. júlí en Úkraínumenn neituðu því fyrst. Síðar sagði talsmaður úkraínska hersins að herinn hefði hörfað. [59]

Þrír létust í sprengingum í rússnesku borginni Belgorod nálægt landamærum Úkraínu. Rússar sögðu Úkraínumenn hafa gert árásina. [60]

Borgirnar Slovjansk og Kramatorsk voru þær einu í Donetsk sem voru í höndum Úkraínumanna eftir 3. júlí.

FriðarumleitanirBreyta

Sendinefndir Rússa og Úkraínumanna hafa rætt mögulegt vopnahlé eða friðarsamninga með hléum frá 27. febrúar. Fyrsti fundur sendinefndanna fór fram nærri landamærum Úkraínu og Hvíta-Rússlands við Pripjat.[61] Í mars funduðu sendinefndir ríkjanna í Istanbúl í Tyrklandi. Úkraínumenn hafa sagst viljugir til að ganga að sumum kröfum Rússa eins og að gerast ekki aðilar að Atlantshafsbandalaginu og að Úkraína verði hlutlaust ríki með tilliti til öryggissjónarmiða.[62][63] Úkraínumenn hafa hins vegar hafnað því að gefa eftir landsvæði innan alþjóðlega viðurkenndra landamæra sinna sem Rússar eða alþýðulýðveldin í Donbas gera tilkall til.[64]

ViðbrögðBreyta

 
Mótmæli gegn innrásinni í Helsinki.
 
Meðlimir í ungliðahreyfingu Sameinaðs Rússlands í Kabarovsk stilla sér upp í Z til að lýsa yfir stuðningi við innrásina.

Fordæmingar og efnahagsrefsingarBreyta

Evrópusambandið tilkynnti að það myndi setja á hörðustu efnahagslegu refsingar í sögu sambandsins. Úrslitaleikur Meistaradeildar Evrópu var færður frá Sankti Pétursborg, Formúla 1 frá Sotsjí og Rússum meinuð þátttaka í Eurovision. Flugfélaginu Aeroflot var bannað að fljúga til Bretlands og önnur Evrópulönd fylgdu í kjölfarið og bönnuðu Rússum að fljúga um evrópska lofthelgi. Eignir og bankareikningar rússneskra auðkýfinga voru fryst. Rússneskum bönkum var meinað af ESB, Kanada, Bretlandi og Bandaríkjunum að notast við SWIFT-millifærslukerfið.[65] Visa og Mastercard hættu starfsemi í Rússlandi og mörg fjölþjóðafyrirtæki eins og IKEA og Samsung.

Rússlandi var vikið úr Evrópuráðinu vegna innrásarinnar þann 25. febrúar 2022.[66] Þann 2. mars samþykkti allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna á sérstökum neyðarfundi ályktun þar sem innrás Rússa í Úkraínu var „hörmuð“ og stríðsaðilar hvattir til að leggja niður vopnin. Kína og Indland sátu hjá og Rússland, Hvíta-Rússland, Eritrea, Norður-Kórea og Sýrland greiddu atkvæði á móti. António Guterres, aðalritari Sameinuðu þjóðanna, lýsti því yfir að innrásin væri brot á stofnsáttmála Sameinuðu þjóðanna.[67] Þann 7. apríl var Rússland jafnframt rekið úr mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna.[68]

Fjöldi sendiráðsstarfsmanna hefur verið rekinn úr Evrópulöndum.

MótmæliBreyta

Mótmæli voru víða um heim og við sendiráðsbústað Rússlands við Túngötu þann 24. febrúar, næstu daga og reglulega eftir það.[69]

MannúðaraðstoðBreyta

Við landamæri Pólland, Rúmeníu, Ungverjalands, Slóvakíu og Moldóvu var flóttamannastraumur. Evrópusambandið sagðist ætla að taka á móti flóttamönnum næstu 3 ár án þess að þeir þyrftu að sækja um vernd.

Á Íslandi höfðu rúm 1.200 sótt um vernd í júní 2022.[70]

HernaðarstuðningurBreyta

Evrópusambandið fjármagnar kaup á vopnum og flutning þeirra til Úkraínu.[71] Bandaríkin hafa einnig séð Úkraínu fyrir vopnum, jafnvel 2 mánuðum fyrir stríðið. [72] NATÓ ákvað að auka viðbúnað sinn í Austur-Evrópu og senda þangað 40.000 hermenn.

Í byrjun apríl sendi Tékkland skriðdreka til Úkraínu.[73]

Stuðningur við innrásinaBreyta

Á vikunum eftir að innrásin hófst varð bókstafurinn Z stuðningstákn við innrásina og við Vladímír Pútín. Ástæðan er sú að stafurinn var ritaður á marga af skriðdrekum og herbílum Rússa í Úkraínu sem myndir náðust af í aðdraganda innrásarinnar. Uppruni þessarar notkunar Z, sem ekki er til í kyrillíska stafrófinu, er óljós, en stafurinn hefur verið notaður til að merkja rússnesk herfarartæki ásamt öðrum bókstöfum eins og O, X, A og V. Herbílar og skriðdrekar sem merktir eru með Z tilheyra eystri herdeild rússneska hersins.[74] Rússneska varnarmálaráðuneytið segir bókstafinn standa fyrir „za pobedij“ (til sigurs), „za mir“ (fyrir frið), „za nashikh“ (fyrir þjóð okkar) og fleira.[75]

TilvísanirBreyta

  1. 1,0 1,1 The military balance 2021. Abingdon, Oxon: International Institute for Strategic Studies. 2021. ISBN 978-1032012278.
  2. Julian E., Barnes; Michael, Crowley og Eric, Schmitt 10. janúar 2022, „Russia Positioning Helicopters, in Possible Sign of Ukraine Plans". . (en) Skoðað 20. janúar 2022. „American officials had expected additional Russian troops to stream toward the Ukrainian border in December and early January, building toward a force of 175,000."
  3. „The U.S. says Russia's troop buildup could be as high as 190,000 in and near Ukraine.". The New York Times. (en-US) 18. febrúar 2022. Skoðað 18. febrúar 2022.
  4. Ukraine refugee situation Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna
  5. „Enn mótmælt í Kænugarði“. RÚV. 13. desember 2013. Sótt 24. febrúar 2022.
  6. „Krímskagi formlega orðinn hluti af Rússlandi“. Vísir. 21. mars 2014. Sótt 24. febrúar 2022.
  7. Guðsteinn Bjarnason (30. ágúst 2014). „Fasistar og hryðjuverkamenn“. Morgunblaðið. bls. 28.
  8. Bogi Þór Arason (1. ágúst 2017). „Hyggjast stofna Litla Rússland“. Morgunblaðið. bls. 17.
  9. Bogi Þór Arason (13. febrúar 2015). „Efast um að friður komist á“. Morgunblaðið. bls. 24.
  10. Markús Þ. Þórhallsson (4. desember 2021). „Óttinn við innrás Rússa í Úkraínu magnast enn“. RÚV. Sótt 22. febrúar 2022.
  11. Samúel Karl Ólason (17. febrúar 2022). „Segja Rússa nær því að gera innrás í Úkraínu“. Vísir. Sótt 22. febrúar 2022.
  12. Ólöf Ragnarsdóttir (22. febrúar 2022). „Pútín viðurkennir sjálfstæði Donetsk og Luhansk“. RÚV. Sótt 22. febrúar 2022.
  13. Ólöf Ragnarsdóttir (21. febrúar 2022). „Hefur þegar skipað hernum inn í Donetsk og Luhansk“. RÚV. Sótt 22. febrúar 2022.
  14. Jón Trausti Reynisson (21. febrúar 2022). „Eldræða Pútíns réttlætir innrás Rússa í Úkraínu - herlið sent af stað“. Stundin. Sótt 22. febrúar 2022.
  15. „Bein lýsing - Innrás í Úkraínu“. Fréttablaðið. 24. febrúar 2022. Sótt 24. febrúar 2022.
  16. Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir, Atli Ísleifsson og Samúel Karl Ólason (24. febrúar 2022). „Vakt­in: Alls­herj­ar­inn­rás Rúss­a í Úkra­ín­u“. Vísir. Sótt 24. febrúar 2022.
  17. Markús Þ. Þórhallsson (27. febrúar 2022). „Olíubirgðastöð og olíuleiðsla standa í ljósum logum“. RÚV. Sótt 2. mars 2022.
  18. Atli Ísleifsson (24. febrúar 2022). „Mark­miðið að brjóta niður hernaðar­mátt Úkraínu og „afmá nas­ismann““. Vísir. Sótt 7. mars 2022.
  19. Arnar Þór Ingólfsson (6. mars 2022). „Öfgahægrivandinn ekki meiri í Úkraínu en í nágrannaríkjunum“. Kjarninn. Sótt 7. mars 2022.
  20. Þorgrímur Kári Snævarr (26. febrúar 2022). „Rússar og Úkraínumenn skiptast á nasistaásökunum“. Fréttablaðið. Sótt 7. mars 2022.
  21. Sunna Ósk Logadóttir (24. febrúar 2022). „Sprengjuárásir hafnar í Úkraínu“. Kjarninn. Sótt 19. mars 2022.
  22. Anna Kristín Jónsdóttir (3. mars 2022). „Andóf í Rússlandi undir ægivaldi Pútíns“. RÚV. Sótt 19. mars 2022.
  23. Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir (4. mars 2022). „Rússar loka á erlenda fjölmiðla“. Vísir. Sótt 19. mars 2022.
  24. „Rússneskir fallhlífarhermenn lentir í Kharkiv“. RÚV. Ævar Örn Jósepsson 2022. Sótt 2. mars 2022.
  25. Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir (2. mars). „Versti dagur stríðsins hingað til“. Vísir. Sótt 2. mars 2022.
  26. „Sjónvarpsturninn sprengdur og útsendingar rofnar“. mbl.is. 2. mars 2022. Sótt 3. mars 2022.
  27. Ævar Örn Jósepsson (3. mars 2022). „Rússar hafa hertekið úkraínsku hafnarborgina Kherson“. RÚV. Sótt 3. mars 2022.
  28. Ævar Örn Jósepsson (8. mars 2022). „Yfir 1.700.000 hafa flúið Úkraínu“. RÚV. Sótt 8. mars 2022.
  29. Ukraine war: Ukrainian fightback gains ground west of Kyiv BBC, sótt 24. mars 2022
  30. Russian warship destroyed in occupied port of Berdyansk, says Ukraine BBC skoðað 24. mars 2022
  31. Bogi Ágústsson (25. mars 2022). „Óttast að 300 hafi látist í árás á leikhús í Mariupol“. RÚV. Sótt 25. mars 2022.
  32. War in Ukraine: Russia launches new attacks after peace promise BBC, sótt 30. mars 2022.
  33. Ari Brynjólfsson (29. mars 2022). „Rússar hörfa til baka til að umkringja Kænugarð síðar“. Fréttablaðið. Sótt 4. apríl 2022.
  34. Ólöf Rún Erlendsdóttir (30. mars 2022). „Rússar segjast ætla að draga úr árásum við Kyiv“. RÚV. Sótt 4. apríl 2022.
  35. Samúel Karl Ólason (25. mars 2022). „Rússar segjast hafa náð markmiðum sínum og einbeita sér að Donbas“. Vísir. Sótt 4. apríl 2022.
  36. „Úkraínumenn spyrna til baka“. mbl.is. 25. mars 2022. Sótt 4. mars 2022.
  37. Ingunn Lára Kristjánsdóttir (28. mars 2022). „Úkraínski herinn endur­heimtir Irpin“. Fréttablaðið. Sótt 3. apríl 2022.
  38. „„410 lík finnast á víð og dreif við Kænugarð“. mbl.is. 3. mars 2022. Sótt 3. mars 2022.
  39. „„Úthugsuð fjöldamorð““. mbl.is. 3. mars 2022. Sótt 3. mars 2022.
  40. Árásir harðna í austurhéruðum Úkraínu RÚV, sótt 6. apríl 2022.
  41. Tugir létust í loftárás á járnbrautarstöð í Donetsk RÚV, sótt 8/4 2022.
  42. Úkraína á heima í Evrópufjölskyldunni RÚV, sótt 9/4 2022
  43. Russian warship Moskva: What do we know? BBC sótt 14. apríl 2022
  44. „Flaggskip Rússa í Svartahafi sokkið“. mbl.is. 14. mars 2022. Sótt 14. mars 2022.
  45. „Stórsókn Rússa í Donbas hafin“. mbl.is. 19. mars 2022. Sótt 19. mars 2022.
  46. Mariupol steelworks: 'Block it so a fly can't pass,' Putin orders BBC, sótt 23/4 2022
  47. Ásakanir ganga á víxl vegna sprenginga í Moldóvu RÚV, sótt 27/4
  48. Sigurjón Björn Torfason (7. maí 2022). „Allir al­­mennir borgarar farnir frá Azovs­­tal verk­smiðjunni“. Fréttablaðið. Sótt 7. maí 2022.
  49. Ukraine war: 60 people killed after bomb hits school, Zelensky says BBC, sótt 9. maí 2022
  50. Ukraine War: Putin gives few clues in Victory Day speech BBC, sótt 9. maí 2022
  51. Russia pushed back from KharkivBBC, sótt 12/5 2022
  52. Barist við borgarmörk í Severodonetsk RÚV, sótt 25. maí 2022
  53. Ukraine: Explosions shake Kyiv while battles rage in east BBC, sótt 6/6 2022
  54. [1] AP, sótt 19/6 2022
  55. Severodonetsk: Ukrainian forces told to retreat from key eastern city BBC NEWS, sótt 24/6 2022
  56. Civilians in Lysychansk urged to evacuate as Russian forces close in CNN, sótt 27. júní 2022
  57. Innikróuð í Lysytsjansk vegna linnulausra loftárása RÚV, sótt 30/6 2022
  58. Rússneski herinn yfirgefur Snákaeyju Rúv, sótt 30/6 2022
  59. BBC News - Ukraine confirms Russia captured eastern city Lysychansk BBC, sótt 3/7 2022
  60. BBC News - Ukraine blamed by Russia for deadly blast in border city of Belgorod BBC, sótt 3/7 2022
  61. Þorgrímur Kári Snævarr (27. febrúar 2022). „Fallast á viðræður við hvítrússnesku landamærin“. Fréttablaðið. Sótt 7. mars 2022.
  62. Urður Ýrr Brynjólfsdóttir (16. mars 2022). „„Raun­særri“ friðar­við­ræður milli Úkraínu og Rúss­lands“. Fréttablaðið. Sótt 7. apríl 2022.
  63. Oddur Ævar Gunnarsson (28. mars 2022). „Friðar­við­ræður hefjast á ný: Segir Úkraínu til í hlut­leysi“. Fréttablaðið. Sótt 7. apríl 2022.
  64. „Gefur ekki eftir metra af landi“. mbl.is. 31. mars 2022. Sótt 7. apríl 2022.
  65. „West to cut some Russian banks off from Swift“ (enska). BBC. 2022. Sótt 27. febrúar 2022.
  66. Ingunn Lára Kristjánsdóttir (25. febrúar 2022). „Þórdís Kolbrún fagnar brottvikningu Rússa úr Evrópuráðinu“. Fréttablaðið. Sótt 26. febrúar 2022.
  67. „Allsherjarþingið gagnrýnir innrás Rússa í Úkraínu“. unric.org. Upplýsingaskrifstofa Sameinuðu þjóðanna fyrir Vestur-Evrópu. 2. mars 2022. Sótt 2. mars 2022.
  68. „Rússland rekið úr mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna“. mbl.is. 7. apríl 2022. Sótt 4. apríl 2022.
  69. Bjartmar Oddur Þeyr Alexandersson; Jón Trausti Reynisson (24. febrúar 2022). „Mótmæltu „ofbeldi og yfirgangi“ við rússneska sendiráðið“. Stundin. Sótt 26. febrúar 2022.
  70. Aldrei fleira flóttafólk til landsins ruv.is, sótt 23. júní 2022.
  71. Alexander Kristjánsson (27. febrúar). „ESB fjármagnar vopnaflutning til Úkraínu“. RÚV. Sótt 2. mars 2022.
  72. US rushing $200 in weapons for Ukraines defense Reuters, 16. mars 2022
  73. Oddur Ævar Gunnarsson (6. apríl 2022). „Fyrsta NATÓ-ríkið sendir skriðdreka til Úkraínu“. Fréttablaðið. Sótt 6. apríl 2022.
  74. Erla María Markúsdóttir (15. mars 2022). „Hvernig „Z“ varð að yfirlýstu stuðningstákni við innrásina í Úkraínu“. Kjarninn. Sótt 7. mars 2022.
  75. „Áróðursbókstafnum Z dreift til stuðnings Úkraínustríðinu“. Varðberg. 8. mars 2022. Sótt 7. mars 2022.