Zaporízjzja

Над проспектом Металургів.jpg
Панорама Січі.jpg
Башта та заводи.jpg

Zaporízjzja (úkraínska: Запоріжжя) er borg í Suður-Úkraínu. Borgin er sjötta stærsta borg Úkraínu. Í borginni búa um 760 þúsund manns[1] og er hún stjórnarsetur fyrir Zaporízjzja-fylki (úkraínska: Запорізька область, Zaporizka oblast). Borgin liggur í suðurhluta landsins víð fljótið Dnjepr.

Zaporizja
Герб Запорожья 2003 года.svg
Zaporízjzja is located in Úkraína
Zaporízjzja
Land Úkraína
Íbúafjöldi 764.000 (2018)
Flatarmál 334 km²
Póstnúmer 69000—499

SagaBreyta

Elstu heimildir um borgina eru frá árinu 952[2]. Á tímum Garðaríki á yfirráðasvæði nútímaborgar voru þveranir yfir Dnjepr í landnám Protoltja á suðurhluta eyjunnar Khortytsia.

Borgin hét Aleksandrovsk frá 1770 til 1920 þegar hún var hluti af Rússneska keisaradæminu. Á sovéttímanum varð borgin mikilvæg iðnaðarborg. Í seinni heimsstyrjöld héldu Þjóðverjar borginni í 2 ár og eyðilögðu verksmiðjur þegar þeir hörfuðu.

Í innrás Rússa í Úkraínu 2022 héldu Rússar kjarnorkuverinu nálægt borginni sem er það stærsta í Evrópu.

LandfræðiBreyta

 
Brú yfir Danparfljót við Zaporízjzja

Zaporízjzja er 444 km suðaustan af Kænugarði. Í gegnum borgina rennur Dnjepr sem tæmist í Svartahaf og tengir borgina við Svartahafið og Asovshafið. Borgin liggur á meginlandsloftslagssvæðinu sem einkennist af heitum sumrum með lítilli úrkomu. Loftslag er þurrt og er meðalhiti á sumrin +22 °C og á veturna –2.7 °C.

Veðuryfirlit

Janúar Febrúar Mars Apríl Maí Júní Júlí Ágúst September Október Nóvember Desember
 Hæsti meðalhiti 2,6 4,8 10,4 16,8 22,2 27,5 31,2 31,0 27,1 20,1 12,2 3,7
 Lægsti meðalhiti −6,1 −5,8 −0,1 5,2 9,1 12,9 16,6 15,9 11,5 6,6 −1,4 −3,2
 Úrkoma 30,2 33,2 52,3 62,2 45,6 14,2 5,5 2,1 4,4 21,8 40,0 29,7
 Línurit hitastig í °C • mánuðarúrkoma í mm
 
 
30
 
3
-6


 
 
33
 
5
-6


 
 
52
 
10
-0


 
 
62
 
17
5


 
 
46
 
22
9


 
 
14
 
28
13


 
 
5.5
 
31
17


 
 
2.1
 
31
16


 
 
4.4
 
27
12


 
 
22
 
20
7


 
 
40
 
12
-1


 
 
30
 
4
-3


HverfaskiptingBreyta

Borginni er skipt í 7 stjórnsýsluumdæmi:

  1. Oleksandrívskyj
  2. Zavodskyj
  3. Komunarskyj
  4. Dníprovskyj
  5. Voznesenívskyj
  6. Chortyckyj
  7. Sjevtjenkívskyj

    Íbúar hverfanna í borginni Zaporízjzja frá og með 1. nóvember 2015[1]:

    Nafn Fjöldi, einstaklingar Hlutfall
    1 Oleksandrívskyj 68 666 9,06 %
    2 Zavodskyj 50 750 6,7 %
    3 Komunarskyj 133 752 17,64 %
    4 Dníprovskyj 135 934 17,95 %
    5 Voznesenívskyj 101 349 13,37 %
    6 Chortyckyj 115 641 15,27 %
    7 Sjevtjenkívskyj 151 558 20,0 %

    EfnahagsmálBreyta

    • Málmvinnsla
    • Vélaverkfræði
    • Orkuframleiðsla
    • Rannsóknarstofnanir

    BorgarstjórnBreyta

     
    Ráðhúsið í Zaporízjzja

    Zaporízjzja er stjórnarsetur fyrir Zaporízjzja-sýslu.

    MenntunBreyta

     
    Zaporizjzja þjóðháskólinn
    • Zaporizjzja þjóðháskólinn (úkraínska Запорізький Національний Університет)
    • Zaporizjzja Fjölbrautaskólaháskólinn (úkraínska Національний університет «Запорізька політехніка»)
    • Zaporizjzja Læknaháskólinn (úkraínska Запорізький державний медичний університет)
     
    Nýi flugvöllurinn, Zaporizjzja 2020

    VinabæirBreyta

    MyndasafnBreyta

    TilvísanirBreyta

    1. 1,0 1,1 Головне управління статистики у Запорізькій області — Чисельність населення м. Запоріжжя
    2. Запорізька містька рада (júni 2014). „Про затвердження звіту робочої групи із уточнення дати заснування м. Запоріжжя“ (úkraínska). Запорізька міська рада. Офіційний сайт.

    TenglarBreyta

       Þessi landafræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.