Opna aðalvalmynd

Jean-Paul Sartre (f. 21. júní 1905 í París; d. 15. apríl 1980 í París) var franskur rithöfundur, heimspekingur og gagnrýnandi. Hann skrifaði í anda tilvistarstefnu.

Vestræn heimspeki
Heimspeki 20. aldar
Jean-Paul Sartre
Nafn: Jean-Paul Sartre
Fædd/ur: 21. júní 1905París)
Dáin/n: 15. apríl 1980 (74 ára) (í París)
Skóli/hefð: Meginlandsheimspeki, tilvistarspeki, marxismi
Helstu ritverk: Vera og neind, Tilvistarstefnan er mannhyggja
Helstu viðfangsefni: tilvistarstefna, frumspeki, þekkingarfræði, siðfræði, fyrirbærafræði, verufræði
Markverðar hugmyndir: tilvistin á undan manneðlinu
Áhrifavaldar: Immanuel Kant, G.W.F. Hegel, Søren Kierkegaard, Friedrich Nietzsche, Karl Marx, Edmund Husserl, Martin Heidegger
Hafði áhrif á: Albert Camus, Simone de Beauvoir, Frantz Fanon

Árið 1964 voru honum veitt bókmenntaverðlaun Nóbels en hann afþakkaði þau með þeim ummælum, að „enginn ætti að vera heiðraður fyrir það eitt að lifa“.

VerkBreyta

  • L'imagination (Ímyndunin), 1936
  • La transcendance de l'égo (Hið óræða sjálf), 1937
  • La nausée (Ógleðin), 1938
  • Le mur (Múrinn), 1939
  • L'imaginaire, 1940
  • Les mouches (Flugurnar, leikrit), 1943
  • L'Être et le néant (Vera og neind), 1943
  • Réflexions sur la question juive (Vangaveltur um gyðingdóminn), 1943
  • Huis-clos (Fyrir luktum dyrum, eða Lokaðar dyr), 1945
  • Les Chemins de la liberté (Leiðir til frelsis eða Vegir frelsisins) þríleikur:
*L'age de raison (Öld skynseminnar eða Þroskaárin), 1945
*Le sursis (Gálgafrestur eða Frestunin), 1947
*La mort dans l'Âme (Járn í sálinni eða Sálardoðinn), 1949
  • Morts sans sépulture (Sigurvegararnir, eða Dauðir án greftrunar), 1946
  • L'existentialisme est un humanisme (Tilvistarstefnan er mannhyggja), 1946
  • La putain respectueuse (Gleðikonan lotningarfulla eða Skækjan sómakæra) 1946
  • Les Jeux sont faits (Teningunum er kastað, ísl. þýð. 1966) 1947
  • Qu'est ce que la littérature? (Hvað eru bókmenntir?), 1947
  • Baudelaire, 1947
  • Situations, 1947-1965
  • Les mains sales (Flekkaðar hendur, Þjóðleikhúsið 1951), 1948
  • Le diable et le bon dieu (Kölski og guð almáttugur), 1951
  • Les séquestrés d'Altona (Fangarnir í Altona, Leikfélag Reykjavíkur 1963), 1959
  • Critique de la raison dialectique (Gagnrýni díalektískrar skynsemi, eða Gagnrýni tvísýnnar skynsemi), 1960
  • Les mots (Orðin, ísl. þýð. 1994), 1964 - sjálfsævisaga
  • L'Idiot de la famille (Ættarfíflið, eða Fíflið í fjölskyldunni), 1971-1972 - um Gustave Flaubert
  • Cahiers pour une morale (Drög að siðfræði), skrifað á árunum 1974-1948 en kom út að höfundi látnum, árið 1983

Tengt efniBreyta

TenglarBreyta