Opna aðalvalmynd

Tyrkjaveldi

(Endurbeint frá Tyrkjaveldið)
Veldi Ottómana þegar það var stærst.
Umsátrið um Vín 1683

Tyrkjaveldi, einnig nefnt Ottómanveldið eða Ósmanska ríkið, (ottómönsk tyrkneska: دولت عالیه عثمانیه, Devlet-i Âliye-yi Osmâniyye, tyrkneska: Osmanlı Devleti eða Osmanlı İmparatorluğu) var stórveldi við botn Miðjarðarhafs sem Tyrkir stjórnuðu. Það var súnní-múslimskt ríki sem Oghuz-Tyrkir, undir stjórn Osman 1., stofnuðu árið 1299 í Norðvestur-Anatólíu.[1] Eftir sigurför Múrads 1. um Balkanskagann á árunum 1362-1389 náði ríkið yfir hluta tveggja heimsálfa og gat gert kröfu til þess að kalla sig kalífadæmi. Undir stjórn Mehmeds 2.[2][3][4] steyptu Ósmanar austrómverska keisaradæminu með því að ná Konstantínópel á sitt vald árið 1453.

Tyrkjaveldi var miðpunktur samskipta Vestur- og Austurlanda í rúmlega 600 ár. Tyrkjaveldi var stöðugt  efnahags- og samfélagslega alla 17. og 18. öld. Á blómaskeiði sínu, undir lok 17. aldar, náði ríkið yfir hluta þriggja heimsálfa og innihélt Balkanskagann og suðausturhluta Evrópu, ásamt stærstum hluta Mið-Austurlanda og Norður-Afríku, og náði frá Gíbraltarsundi í vestri til Kaspíahafs í austri og frá Austurríki í norðri til Sómalíu í suðri. Höfuðborg ríkisins var hin forna borg Konstantínópel við Bospórussund, eftir að soldáninn Memed sigursæli náði henni á sitt vald árið 1453.

Á miðri 18. öld dró þó nokkuð úr afli Tyrkjaveldis þegar Habsborgaraveldið og Rússaveldi hófu að sækja að Tyrkjum í bardögum um landsvæði. Á þessu tímabil töpuðu Tyrkir mörgum orrustum, sem leiddi til mikils mannfalls, kostnaðar og landamissis. Þetta varð til þess að stjórn Tyrkja hóf miklar umbætur, nútímavæðingu og endurbyggingu ríkisins.

TilvísanirBreyta

 
Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist
  1. "Ottoman Empire". Britannica Online Encyclopedia. Retrieved 11 February 2013.
  2. The A to Z of the Ottoman Empire, by Selcuk Aksin Somel, 2010, p.179
  3. The Ottoman Empire, 1700–1922, Donald Quataert, 2005, p.4
  4. The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture: Delhi to Mosque, Jonathan M. Bloom, Sheila Blair, 2009. p.82
   Þessi sögugrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.