Úkraínska

Úkraínska (украї́нська мо́ва; með latnesku stafrófi: ukrayins'ka mova; IPA: ukrɑˈjinʲsʲkɑ ˈmɔwɑ) er slavneskt tungumál sem er talað í Úkraínu af 45,4 milljónum manna (2014) en er einnig algengt samskipta- og móðurmál í öðrum fyrrverandi Sovétríkjum. Úkraínska er rituð með afbrigði af kýrillíska stafrófinu. Hún er eitt þriggja mála sem nú eru notuð sem teljast til austurslavnesku málagreinarinnar, hin tvö eru rússneska og hvítrússneska.

Úkraínska
Українська мова Úkrajínsjka mova
Málsvæði Úkraína, Rússland, Hvíta-Rússland, Rúmenía, Moldóva, Kanada, Pólland, Ísrael, Bandaríkin, Kasakstan, Brasilía, Slóvakía
Heimshluti Fyrrum Sovétríki, Vestur-Evrópa, Asía, Norður-Ameríka
Fjöldi málhafa Uþb. 45.400.000
Sæti 26
Ætt Indóevrópskt
        Baltóslavneskt
        Slavneskt
        Austurslavneskt

                Úkraínska

Skrifletur {{{stafróf}}}
Opinber staða
Opinbert
tungumál
Úkraína
Viðurkennt minnihlutamál {{{minnihlutamál}}}
Fyrsta mál
heyrnarlausra
{{{fyrsta mál}}}
Stýrt af Úkraínsku tungumálastofnuninni
Tungumálakóðar
ISO 639-1 uk
ISO 639-2 ukr
ISO 639-3 {{{iso3}}}
SIL UKR
ATH: Þessi grein gæti innihaldið hljóðfræðitákn úr alþjóðlega hljóðstafrófinu í Unicode.
Úkraínska

GreiningBreyta

Úkraínska er austur-slavneskt mál innan indóevrópsku málaættarinnar. Austurslavnesk eru enn fremur rússneska og hvítrússneska.

Nafnorð hafa 7 föll. Auk þeirra 4 sem við þekkjum úr íslensku eru ávarpsfall, staðarfall og tækisfall. Úkraínska hefur hvorki ákveðinn né óákveðinn greini og tengisögn í nútíð (er) er ekki notuð.

ÚtbreiðslaBreyta


 
Hinn úkraínskumælandi heimur

Ljósbleikur: opinbert mál
Vínrauður: mikið notað, víðast skilið eða talað; ekki opinbert

MállýskurBreyta

Mállýskumunur hefur ekki verið mikill í úkraínsku og munur á milli mállýskna hefur minnkað mikið á 20. öld. Mállýskumunur er bæði hvað varðar framburð, orðaforða og málfræði. Sú úkraínska sem notuð er opinberlega og kennd í skólum byggist á mállýsku Kyjív, Vínnytsja og Poltava.

StafagerðBreyta

Úkraínska er rituð með afbrigði af kýrillísku letri sem samanstendur af 33 bókstöfum.

Kýrillískur
bókstafur
Skrifletur Bókstafaheiti
og hljóðritun
IPA Umritun
А а   а /ɑ/ /ɑ/ A
Б б   бе /bɛ/ /b/ B
В в   ве /ʋɛ/ /ʋ/, /w/ V
Г г   ге /ɦɛ/ /ɦ/ R
Ґ ґ ґе /gɛ/ /g/ G
Д д   де /dɛ/ /d/ D
Е е   е /e/ /ɛ/ E
Є є є /je/ /jɛ/, /ʲɛ/ Je
Ж ж   же /ʒɛ/ /ʒ/ Zj
З з   зе /zɛ/ /z/ Z
И и   и /ɪ/ /ɪ/ Y eða I
I і і /i/ /i/ Í
Ї ї ї /ji/ /ji/, /jɪ/
Й й   йот /jɔt/ /j/ J
К к   ка /kɑ/ /k/ K
Л л   ел /ɛl/ /l/ L
М м   ем /ɛm/ /m/ M
Н н   ен /ɛn/ /n/ N
О о   о /ɔ/ /ɔ/ O
П п   пе /pɛ/ /p/ P
Р р   ер /ɛr/ /r/ R
С с   ес /ɛs/ /s/ S
Т т   те /tɛ/ /t/ T
У у   у /u/ /u/ Ú
Ф ф   еф /ɛf/ /f/ F
Х х   ха /xɑ/ /x/ Kh
Ц ц   це /t͡sɛ/ /t͡s/ Ts
Ч ч   че //t͡ʃɛ/ //t͡ʃ/ Tsj
Ш ш   ша /ʃɑ/ /ʃ/ Sj
Щ щ   ща /ʃt͡ʃɑ/ /ʃt͡ʃ/ Sjtsj
Ь ь   м’який знак
/mjɑˈkɪj znɑk/
/ʲ/
Ю ю   ю /ju/ /ju/, /ʲu/
Я я   я /ja/ /jɑ/, /ʲɑ/ Ja

Auk þess sem tugatáknið sem er notað úrfellingarmerki: |з'їзд|.

TenglarBreyta

Wikipedia: Úkraínska, frjálsa alfræðiritið
 
Wikiorðabókin er með skilgreiningu á orðinu
   Þessi tungumálagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.