Árásar- og flóttaviðbragðið

Árás eða flótti er lífeðlisfræðilegt viðbragð sem kemur fram hjá dýrum þegar þau skynja hættu.[1] Þá fer driftaugakerfið á fullt og gerir dýrið reiðubúið til að annaðhvort hefja árás eða leggja á flótta.[2]

Hundur og köttur reiðubúin að slást.

Nýrnahettumergurinn kemur af stað losun katekólamína (þá helst adrenalíns og noradrenalíns) sem búa líkamann undir mikil átök, hormón á við estrógen, testósterón, og kortisól spila líka hlutverk ásamt dópamíni og serótóníni.[3]

ÁhrifBreyta

  • Hjartsláttur og öndun verður hraðari, blóðþrýstingur hækkar
  • Meltingin hægir á sér eða stöðvast
  • Æðar þrengjast á mörgum stöðum, æðar til vöðva víkka, leiðir til þess að vöðvar fá meira blóðflæði
  • Næringarefni (blóðsykur og fita) aukin í blóði
  • Munnvatnskirtlar og tárakirtlar eru stöðvaðir
  • Sjáaldur víkkar
  • Þvagblaðran slakast
  • Heyrn skerðist
  • Sjónsvið þrengist
  • Titringur
  • Líkaminn eykur blóðstorkuviðbragðið og er þannig reiðubúinn fyrir að koma í veg fyrir blæðingu
  • Vöðvar spennast
  • Manni líður eins og maður hafi stjórn á aðstöðum
  • Í óljósum aðstæðum túlkar maður hegðun annarra eins og þeir séu óvinir manns

TilvísanirBreyta

  1. . ISBN 978-0-393-00205-8.
  2. Jansen, A; Nguyen, X; Karpitsky, V; Mettenleiter, M (27. október 1995). „Central Command Neurons of the Sympathetic Nervous System: Basis of the Fight-or-Flight Response“. Science Magazine. 5236 (270).
  3. „Adrenaline, Cortisol, Norepinephrine: The Three Major Stress Hormones, Explained". Hufflington Post. April 19, 2014. Skoðað 16. ágúst 2014.