Opna aðalvalmynd

Ubuntu er fullbúið og ókeypis stýrikerfi sem byggir á GNU/Linux. Ubuntu miðar að því að vera ókeypis, frjálst og umfram allt notendavænt. Slagorð Ubuntu er á ensku Linux for human beings (lauslega þýtt sem „Linux fyrir fólk“ eða „Linux fyrir venjulegt fólk“, og vísar til þess hve auðvelt það er í notkun).

Ubuntu
Ubuntu 11.04 (is).png
Ubuntu 11.04 (Natty Narwhal) á íslensku (ekki lengur studd útgáfa, allar seinni útgáfur hafa samt íslenskustuðning, betri og nýtt viðmót)
Fyrirtæki / HönnuðirCanonical Ltd.
StýrikerfafjölskyldaLinux
Source modelFrjáls hugbúnaður
Fyrsta útgáfa20. október 2004
Nýjasta útgáfaUbuntu 19.04/ 18. apríl 2019
Tungumál í boðiFleiri en 55 tungumál
UppfærsluforritSoftware Updater
PakkakerfiGNOME Software, APT, dpkg, Snappy, flatpak
Studd kerfix86-64, AMD64 IA-32 ARMhf (ARMv7 + VFPv3-D16), ARM64; o.fl t.d. fyrir þjóna eingöngu: ppc64le (POWER8), s390x[1]
KjarniLinux
Aðal skjáborðsumhverfiGNOME
LeyfiÝmis frjáls hugbúnaðarleyfi, aðallega GPL
Vefsíðawww.ubuntu.com

Ubuntu er sniðið að þörfum venjulegs notanda en Ubuntu fylgir vafrinn Mozilla Firefox (og val um aðra; yfirleitt er val mögulegt fyrir allan hugbúnað sem kemur uppsettur), tölvupóstforritið Thunderbird og skrifstofuhugbúnaðurinn LibreOffice (afbrigði af OpenOffice.org, en báðir og sérstaklega hinn fyrrnefndi hugbúnaðurinn keppir við Microsoft Office, með sífellt betri samhæfni). Ubuntu notfærir sér margt frá Debian-verkefninu eins og APT-pakkakerfið.

Ubuntu er vinsælasta tegund Linux stýrikerfa samkvæmt vefsíðunni DistroWatch.[2]

Svokallaðar "long-term support" (LTS) útgáfur þýða nú að þær útgáfur eru studdar áfram í 5 ár frá útgáfudegi þeirra (sumar útgáfur allt að 10 ár sem möguleika) en aðrar útgáfur eru aðeins studdar í níu mánuði. Nýjar LTS útgáfur koma út á tveggja ára fresti, í apríl. Ef allar útgáfur eru taldar, ekki aðeins LTS, koma hins vegar út nýjar útgáfur með á hálfs árs fresti, í apríl og október. Nýjasta LTS útgáfan er 18.04 LTS ("Bionic Beaver"), studd ókeypis til 2023 og svo sem val til 2028 fyrir þá sem kaupa þann möguleika. En annars er nýjasta útgáfan 19.04 ("Disco Dingo"). Vel er hægt að nota svoleiðis útgáfur sem ekki eru LTS, þó þær séu studdar í styttri tíma en þær taka nýjungar fram yfir fínpússað og óbreytanlegt viðmót. Margar breytingar koma þó ört inn í LTS útgáfur allan líftímann, en sérstaklega framanaf. Margir ráðleggja margir frekar LTS til að þurfa sjaldnar að uppfæra milli útgáfa, sem þó er ókeypis eins og með allar útgáfur.

SagaBreyta

Fyrsta útgáfa Ubuntu kom út 20. október 2004 sem rótarskot frá Debian GNU/Linux og var markmið verkefnisins að gefa út uppfærslu á hálfs árs fresti. Hugbúnaðarpakkar í Ubuntu byggja á Debian Unstable auk þess sem Ubuntu notar APT til að setja upp forrit líkt og Debian.

Frá og með Raring Ringtail (13.04) er uppfærslustuðningur útgáfa sem ekki eru LTS, nýju mánuðir (svo sú útgáfa er nú óstudd).

ÚtgáfurBreyta

Núverandi studdar útgáfur eru, sú nýjasta Disco Dingo (19.04) og Bionic Beaver (18.04 LTS) sem er studd til apríl 2023 og eldri Xenial Xerus (16.04 LTS) studd til apríl 2021.

Hliðarverkefni með önnur útlitBreyta

Ubuntu notaði upphaflega GNOME-sjáborðið, svo Unity (notað í 16.04 LTS), svo aftur GNOME (sem þá var komið í uppfærða útgáfu þrjú). Unity er enn valmöguleiki í öllum nýjustu útgáfum. Forrit virka fyrir annað hvort virka í hinu (og KDE, XFCE o.s.frv.). Hins vegar er útlitið og virknin sem snýr að notanda önnur. Hægt er að fá annað útlit og virkni með öðru skjáborði, og að einhverju leiti önnur forrit sem fylgja með sjálfgefið með því að velja önnur hliðarverkefni en Ubuntu. Þetta er hægt með því að velja hliðarverkefnið í upphafi, en líka er hægt að bæta viðkomandi skjáborði við eftirá og hafa val á milli eða jafnvel hreinsa það upphaflega út.

Hliðarverkefni Ubuntu eru t.d.: Kubuntu (notar KDE) og Xubuntu (notar XFCE) og fleiri.

TilvísanirBreyta

  1. „Preparing to Install“. Ubuntu Official Documentation. Canonical Ltd. 2018. Sótt 16. nóvember 2018. Ubuntu 18.04 LTS Server Edition supports four (4) major architectures: AMD64, ARM, POWER8, LinuxONE and z Systems
  2. „DistroWatch.com: Put the fun back into computing. Use Linux, BSD“. Sótt 19. apríl 2008.

TenglarBreyta