Listasaga

Listasaga er rannsókn á fagurfræðilegum hlutum og sjónrænni tjáningu í sögulegu og stílfræðilegu samhengi. Hefðbundin listasaga lagði áherslu á málverk, teikningar, höggmyndir, arkitektúr, keramik og listskreytingar, en í dag skoðar listasagan víðtækari þætti sjónrænnar menningar, þar með taldar hinar ýmsu sjónrænu og hugmyndafræðilegu afleiðingar af breytilegum skilningi á list.[1][2] Listasaga nær yfir rannsóknir á hlutum sem eru búnir til af ólíkum menningarsamfélögum um allan heim og á öllum tímum sem flytja merkingu, mikilvægi eða nytjar fyrst og fremst með sjónrænum hætti.

Venus frá Míló, í Louvre

Sem fræðigrein er listasagan aðgreind frá listrýni, sem leitast við að skoða listrænt gildi einstakra verka í samanburði við önnur af sambærilegum stíl, eða meta tiltekna stílstefnu eða hreyfingu; og listfræði eða „heimspeki listarinnar“ sem snýst um grundvallareðli listarinnar. Ein grein þessa fræðasviðs er fagurfræði, sem felur í sér að skoða gátuna um hið háleita og finna kjarna fegurðarinnar. Tæknilega séð er listasaga aðskilin frá þessum greinum, því listsagnfræðingurinn notar sögulega aðferð til að svara spurningum eins og: hvernig skapaði listamaðurinn verkið?, hverjir voru kaupendurnir?, hverjir voru kennarar hans eða hennar?, hverjir voru áhorfendur?, hverjir voru lærisveinar hans eða hennar?, hvaða sögulegu öfl mótaði listamanninn og hvernig hafði hann eða hún og sköpunin á móti áhrif á gang listrænna, pólitískra og félagslegra atburða? Samt er vafi á því hvort hægt sé að svara mörgum spurningum af þessu tagi á fullnægjandi hátt án þess að hafa einnig í huga grunnspurningar um eðli listarinnar. Núverandi bil milli listasögu og listspeki (fagurfræði) hindrar oft slikar spurningar.[3]

TilvísanirBreyta

  1. https://www.khanacademy.org/humanities/ap-art-history/start-here-apah/intro-art-history-apah/a/what-is-art-history.
  2. http://www.historytoday.com/alex-potts/what-history-art.
  3. Cf: 'Art History versus Aesthetics', ed. James Elkins (New York: Routledge, 2006).