Munur á milli breytinga „Fólínsýra“

ekkert breytingarágrip
[[Mynd:Folic acid structure.svg|thumb|efnauppbygging fólínsýru]]
Fólinsýra, fólat eða fólasín sem einnig er nefnt B<sub>9</sub> [[vítamín]] er vatnsleysanlegt vítamín sem er mikilvægt við vöxt og myndun [[blóðfruma]] og [[frumuskipting]]u. Nafnið er komið frá latneska orðinu ''folium'' sem merkir [[lauf]]. Mest er af fólinsýru í [[belgávöxtur|belgávöxtum]], grænu [[grænmeti]], [[lifur]] og vítamínbættu [[morgunkorn]]i. Geymsluþol fólinsýru er lítið og fólinsýruinnihald matvæla minnkar hratt við geymslu. Fólínsýrubirgðir endast aðeins í líkamanum í nokkra mánuði.
 
 
== Saga fólínsýrurannsókna og framleiðslu ==
 
Vísindamaðurinn Lucy Wills uppgötvaði fólín árið [[1931]] þegar hún var að rannsaka hvernig hægt væri að koma í veg fyrir [[blóðleysi]] hjá barnshafandi konum. Það kom í ljós að blóðleysi mátti lækna með [[ger]]i úr [[brugg]]i. Það kom í ljós að það var vegna folats og það var svo fyrst unnið úr [[spínat]]blöðum árið [[1941]] og fyrst framleitt á efnafræðilegan hátt árið [[1946]].
 
 
== Fólínsýra og hjartasjúkdómar ==
 
Fólínsýra er nauðsynleg fyrir [[fruma|frumur]] í örum vexti eins og blóðfrumur í [[beinmergur|beinmerg]]. Ef neytt er of lítils af fólínsýru þá getur [[amínósýra]]n [[homosysteín]] hækkað í blóði en há gildi hennar valda aukinni áhættu á [[hjarta]]- og æðasjúkdómum. Folínsýra virðist minna líkur á [[hjartaslag]]i.
 
 
== Fólínsýra og krabbamein ==
 
Fólín er mikilvægt við [[efnaskipti]] [[kjarnsýra]] og talið er að fólínskortur geti valdið skemmdum í kjarnsýrum sem geta leitt til [[krabbamein]]s. Folín er mikilvægt fyrir frumur og [[vefur|vefi]] sem skipta sér ört. Krabbameinsfrumur skipta sér ört og lyf sem hafa áhrif á fólín efnaskipti líkamans eru notuð til í krabbameinsmeðferð. Nokkrar rannsóknir hafa verið gerðar sem sýna að samband er milli neyslu fæðu sem inniheldur lítið fólín og aukinnar tíðni [[brjóstakrabbamein]]s, [[briskrabbamein]]s og [[ristilkrabbamein]]s. Ekki er víst að um beint orsakasamband sé að ræða milli fæðu og sjúkdóms.
 
 
== Fólínsýra og þungun ==
 
[[Mynd:GrainProducts.jpg|right|thumb|Í Bandaríkjunum er fólinsýru bætt í ýmis konar hveitiafurðir.]]
Fólinsýra er mjög mikilvæg fyrir allar konur sem gætu orðið þungaðar. Rannsóknir hafa sýnt að mikil neysla barnshafandi kvenna á fólinsýru minnkar líkur á klofinn [[hryggur|klofnum hrygg]] eða [[heilaleysa|heilaleysu]] í [[fóstur|fóstri]]. Í sumum ríkjum er folínsýru bætt í [[hveiti]].
 
 
==Heimildir==
 
* {{enwikiheimild|Folic Acid|14. október| 2007}}
* [http://www.manneldi.is/greinar/greinasafn/manneldi/nr/331 Manneldi.is (grein um vítamín)]
50.763

breytingar