„Grenjaðarstaður“: Munur á milli breytinga

ekkert breytingarágrip
Ekkert breytingarágrip
Ekkert breytingarágrip
[[File:Grenjadarstadur eldhus.jpg|thumb|Grenjadarstadur eldhus]]
 
== Sagan ==
 
'''Grenjaðarstaður''' er fornt höfuðból, kirkjustaður og prestssetur í [[Aðaldalur|Aðaldal]] í [[Suður-Þingeyjarsýsla|Suður-Þingeyjarsýslu]]. Á Grenjaðarstað er reisulegur [[torfbær]] og er elsti hluti hans byggður árið [[1865]] en búið var í bænum til [[1949]]. Hann er mjög stór, um 775 fermetrar. Þar er nú [[byggðasafn]] sem opnað var [[1958]].
 
== Sagan ==
 
Grenjaðarstaður var landnámsjörð samkvæmt því er segir í [[Landnáma|Landnámu]], og bjó þar landnámsmaðurinn [[Grenjaður Hrappsson]]. Grenjaðarstaður var höfðingjasetur til forna og þar bjó meðal annars [[Kolbeinn Sighvatsson]], sonur [[Sighvatur Sturluson|Sighvats Sturlusonar]]. Hann féll í bardaganm á [[Örlygsstaðabardagi|Örlygsstöðum]] [[1238]] en var jarðsettur á Grenjaðarstað.
 
== Byggðasafnið ==
[[File:Grenjadarstadur eldhus.jpg|thumb|Grenjadarstadur eldhus]]
 
Byggðasafnið á Grenjaðarstað á sér nokkra forsögu og hafa margir menn og konur lagt þar hönd að verki. Bændafélag Þingeyinga setti á laggirnar nefnd veturinn 1950 til þess að athuga möguleika fyrir stofnun byggðasafns í Þingeyjarsýslu. Fljótlega var byrjað að safna munum. Eftir því sem að munum fjölgaði þá varð það ljóst að annað hvort þyrfti að byggja hús með ærnum kostnaði eða finna hentugt húsnæði sem þegar væri til. Á þessum tíma var gamli bærinn á Grenjaðarstað auður því nýtt íbúðarhús hafði verið byggt á staðnum. Tímans tönn hafði nagað torfveggina og þökin á bænum og þarfnaðist hann því töluverðra endurbóta. Sumarið 1955 var, fyrir forgöngu þáverandi þjóðminjavarðar,Kristjáns Eldjárns, hafin gagnger viðgerð á bænum, þar sem reynt var að færa hann í upprunalegt horf. Kristján Eldjárn bauð bæinn fram til þess að geyma muni byggðasafnins að viðgerð lokinni. Viðgerð tók sinn tíma en 9. júlí 1958 var bærinn formlega opnaður sem byggðasafn. Hafði þá verið komið fyrir nokkuð á annað þúsund munum í flestum húsum bæjarins sem fólkið í héraðinu hafði gefið til safnsins.
 
 
{{Stubbur|ísland|landafræði}}
Óskráður notandi