„Watergate-hneykslið“: Munur á milli breytinga

ekkert breytingarágrip
Ekkert breytingarágrip
''Watergate-málið'' eða ''Watergate-hneykslið'' var pólitískt hneykslismál sem kom upp á áttunda áratug 20. aldar í Bandaríkjunum. Var það innbrot í höfuðstöðvar demókrataflokksins, Watergate-bygginguna í Washington, sem leiddi til þess að repúblikaninn ''Richard Nixon'', þáverandi forseti Bandaríkjanna, neyddist til að segja af sér og varð þar með fyrsti og eini forsetinn í sögu Bandaríkjanna til að gera það. Hneykslið leiddi einnig til þess að nokkrir af opinberum starfsmönnum Nixon voru ákærðir.
'''Watergate-málið''' eða '''Watergate-hneyklsið''' er hugtak sem notað er yfir [[pólitísk hneyksli]] sem [[Richard Nixon]] átti hlut í í stjórnartíð sinni sem [[forseti Bandaríkjanna]].
 
Upphaf málsins var það að fimm menn voru handteknir fyrir að brjótast inn í höfuðstöðvar demókrataflokksins 17. júní, 1972. Alríkislögreglan í Bandaríkjunum tengdi borgun sem innbrotsþjófarnir höfðu fengið við mútusjóð (e. ''slush fund'') sem notaður hafði verið af fjáröflunarsamtökum stjórnar forseta Bandaríkjanna, Richard Nixon. Eftir að frekar sannanir leiddu í ljós að starfsfólk forsetans var viðriðið innbrotið fóru spjótin fljótlega að beinast gegn forsetanum sjálfum. Hljóðupptökur af skrifstofu forsetans sýndu fram á að forsetinn hafði reynt að hylma yfir innbrotið.
 
Nixon ætlaði í fyrstu ekki að segja af sér og neitaði raunar alla tíð sök en eftir að lykilmenn repúblikanaflokksins í öldungardeild þingsins upplýstu hann um að næsta víst væri að hann yrði ákærður í neðri deild þingsins og miklar líkur væru á sakfellingu í öldungardeild þingsins ákvað hann að segja af sér. Þann 9. ágúst 1974 varð Richard Nixon því fyrstur bandarískra forseta og sá eini til þess að segja af sér. Eftirmaður Nixon, Gerald Ford, veitti honum síðar sakaruppgjöf en líklega hafði loforð Ford um að gera það áhrif á ákvörðun Nixon um að segja af sér.
 
Þrátt fyrir mikil áhrif Watergate-hneykslisins tókst aldrei að staðfesta hverju þjófarnir voru á höttunum eftir en líklegt er talið að ætlunin hafi verið að brjótast inn á skrifstofu Larry O‘Brien, formanns Demókrataflokksins. Ein kenningin er sú að Nixon hafi fengið upplýsingar um að á skrifstofu O‘Brien væru viðkvæm skjöl sem gætu haft úrslitaáhrif á niðurstöðu væntanlegra kosninga, Nixon í óhag. Skjöl þessi áttu að innihalda upplýsingar um ólögleg viðskipti á milli Richard Nixon og Howard Hughes, athafnamanns, sem aldrei höfðu komið fram. Í kosningabaráttu Nixon til forseta árið 1960 hafði komist upp um hneyksli sem tengdist Donald Nixon, bróður Richard Nixon og Howard Hughes. Hughes hafði lánað Donald Nixon peninga sem Donald Nixon endurgreiddi ekki. Hneyksli þetta hafði neikvæð áhrif á kosningabaráttu Richard Nixon og hann kærði sig ekki um annað hneyksli er varðaði þessar tvær fjölskyldur og sá sig því knúin til að koma höndum yfir þessi skjöl.
 
 
Í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] setti watergatehneykslið allt á annan endann. Rætur þess lágu í innbroti inn í höfuðstöðvar [[Demókrataflokkurinn|Demókrataflokksins]], [[Watergate-byggingin|Watergate-bygginguna]] í [[Washington DC|Washington]]. Við rannsókn á innbrotinu kom í ljós að háttsettir embættismenn í [[Hvíta húsið (Washington D.C.)|Hvíta húsinu]] voru viðriðnir það og böndin bárust loks að sjálfum [[Forseti Bandaríkjanna|forseta Bandaríkjanna]], [[Repúblikanaflokkurinn|repúblikananum]] [[Richard Nixon|Richard M. Nixon]]. Hann hafði verið kjörinn forseti [[1968]] og aftur [[1972]] en í ljósi kom að hann og hans nánustu samstarfsmenn höfðu beitt ýmsum bolabrögðum í kosningabaráttunni. Lyktir málsins urðu þær að Nixon neyddist til að segja af sér á árinu [[1974]] en það er einsdæmi í sögu Bandaríkjanna.
{{Tengill ÚG|fr}}
 
[[Flokkur:Watergate|*]]