„Grenjaðarstaður“: Munur á milli breytinga

ekkert breytingarágrip
No edit summary
No edit summary
'''Grenjaðarstaður''' er fornt höfuðból, kirkjustaður og prestssetur í [[Aðaldalur|Aðaldal]], í [[Suður-Þingeyjarsýsla|Suður-Þingeyjarsýslu]]. ÞarÁ stendurGrenjaðarstað einner afreisulegur þekktari[[torfbær]] og er elsti hluti hans byggður árið [[Torfbær|torfbæjum1865]] en búið var í bænum til [[1949]]. Hann er mjög stór, um 775 fermetrar. Þar er nú [[byggðasafn]] sem opnað var [[Ísland1958]]s.
 
Grenjaðarstaður var landnámsjörð samkvæmt því er segir í [[Landnáma|Landnámu.]], Þarog erbjó forntþar höfuðból,landnámsmaðurinn kirkjustaður[[Grenjaður og prestseturHrappsson]]. Grenjaðarstaður var höfðingjasetur til forna og eittþar afbjó bestumeðal brauðumannars landsins.[[Kolbeinn Var hann lagður til jafns við OddaSighvatsson]], semsonur þótti[[Sighvatur besta brauð íSturluson|Sighvats Sunnlendingafjórðungi. Átti staðurinn fjölda jarða auk hjáleigna, reka, laxveiði og önnur ítök en heimaland var mikið og gagnsamt. Árið 1931 var Grenjaðarstað skipt í 5 býli og er prestssetrið nú aðeins fimmtungur jarðarinnar. Fyrstur reisti bú á Grenjaðarstað Grenjaður Hrappsson, landnámsmaður. Seinna bjó þar Kolbeinn Sighvatsson af SturlungaættSturlusonar]]. Hann féll í bardaganumbardaganm á [[Örlygsstaðabardagi|Örlygsstöðum]] [[1238]] en var jarðsettur á Grenjaðarstað.
 
MeðalGrenjaðarstaður var eitt af bestu brauðum landsins. Var staðurinn lagður til jafns við [[Oddi (Rangárvöllum)|Odda]], sem þótti besta brauð í Sunnlendingafjórðungi. Átti staðurinn fjölda jarða auk hjáleigna, reka, laxveiði og önnur ítök en heimaland var mikið og gagnsamt. Á meðal presta á Grenjaðarstað má nefna Sigurð[[Jón JónssonPálsson Maríuskáld]] (uppid. 1471) og [[Sigurður Jónsson á 16Grenjaðarstað|Sigurð Jónsson]] (d. öld[[1595]]), sonurson [[Jón Arason|Jóns biskups Arasonar]], sem gerði skrá um eignir biskupsstólsins á Hólum og eignir kirkna á Norðurlandi. Þá má nefna [[Gísli Magnússon (biskup)|Gísla Magnússon]] ([[1712]]-[[1779]]), síðar biskup á Hólum, sem lét byggja kirkjuna þar, og Jón Pálsson Maríuskáld (á 15. öld).
 
Árið 1931 var Grenjaðarstað skipt í 5 býli og er prestssetrið nú aðeins fimmtungur jarðarinnar.
 
{{Stubbur|ísland|landafræði}}
7.517

breytingar