Munur á milli breytinga „Kalsín“

1.413 bætum bætt við ,  fyrir 10 árum
m
viðbætur
m (robot Bæti við: yo:Calcium)
m (viðbætur)
{{Frumefni
| uppi=Magnesín
| niðri=Strontín
| vinstri=Kalín
| hægri=Skandín
| Mynd = Ca,20Calcium_unter_Argon_Schutzgasatmosphäre.jpg|
| Efnatákn = Ca|
| Sætistala = 20|
| Efnaflokkur = [[Jarðalkalímálmur]]|
| Eðlismassi = 1550,0|
| Harka = 1,75|
| Atómmassi = 40,078|
| Bræðslumark = 1115,0|
| Suðumark = 1757,0|
| Efnisástand = Fast form ([[meðseglandi]])}}
}}
'''Kalsín''' eða '''kalsíum''' (úr [[latína|latínu]]: ''calcis'', „[[kalk]]“) er [[frumefni]] með [[efnatákn]]ið '''Ca''' og er númer 20 í [[lotukerfið|lotukerfinu]]. Kalsín er mjúkur grár [[jarðalkalímálmur]] sem að er notaður sem [[afoxari]] í útdrætti á [[þórín]]i, [[sirkon]]i og [[úran]]i. Þetta er einnig fimmta algengasta frumefnið í skorpu jarðar. Það er líka fimmta algengasta uppleysta [[jón (efnafræði)|jónin]] í [[sjór|sjó]] á eftir [[natrín]]i, [[klóríð]]i, [[magnesín]]i og [[súlfat]]i.
 
'''Kalsín'''Vegna erþess [[frumefni]]hversu meðhvarfgjarnt [[efnatákn]]iðkalsín '''Ca'''er ogfinnst erþað númerekki 20hreint í [[lotukerfið|lotukerfinu]]náttúrunni. KalsínÞað er mjúkuralgengast grárí [[jarðalkalímálmursteinefni|steinefnum]] semeins að er notaður semog [[afoxari]] í útdrætti á [[þórínkalsít]]i, [[sirkondólómít]]i og [[úrangifs]]i. Þetta[[Kalk]] sem er einnigeitt fimmtaform algengasta[[kalksteinn|kalksteins]] frumefniðer íaðallega skorpumyndað jarðarúr [[kalsít]]i. ÞaðKalsín er nauðsynlegt [[lífvera|lífverum]] þá sérstaklega í lífeðlisfræði [[fruma|frumna]]. ÍKalsín snertinguer viðuppistaðan vatní myndar[[bein]]um kalsín hydroxíð sitt. Hvarfiðog er mjögþví útvermiðalgengasti og þess vegna getur kviknað[[málmur]]inn í þvímörgum vetni sem myndast[[dýr]]um. Kalsín hvarfast við vatn samkvæmt efnalíkingunni:
 
==Einkenni==
Kalsín er hvarfgjarn, silfurlitaður [[málmur]] sem [[oxun|oxast]] auðveldlega í snertingu við [[loft]] og myndar þá gráhvíta [[oxíð]]- og [[nítríð]]húð. Það er mjúkur málmur, en þó ekki eins mjúkt og t.d. [[blý]].
 
==Notkun==
* Sem [[afoxari]] við hreinsun annarra málma
* Sem hjálparefni við gerð málmblanda
* Sem bætiefni í [[ost]]agerð þar sem það hefur áhrif á virkni [[ostahleypir|ostahleypis]]
* [[Kalsíumkarbónat]] ([[krít]]) er notað sem íblöndunarefni við [[sement]]sgerð
* [[Kalsíumarsenat]] er notað í [[skordýraeitur]].
* [[Kalsíumklóríð]] er notað til að rykbinda og íshreinsa vegi.
* [[Kalsíumfosfíð]] er notað í [[flugeldur|flugelda]].
 
==Efnahvörf==
Í snertingu við vatn myndar kalsín [[hýdroxíð]] ([[kalkvatn]]). Hvarfið er mjög útvermið og þess vegna getur kviknað í því vetni sem myndast. Kalsín hvarfast við vatn samkvæmt efnajöfnunni:
 
: Ca + 2H<sub>2</sub>O → Ca(OH)<sub>2</sub> + H<sub>2</sub>
43.584

breytingar