Munur á milli breytinga „Brjáns saga“

ekkert breytingarágrip
(Ný síða: '''Brjáns saga''' – (eða '''Brjánssaga''') – var forn íslensk saga (tilgátusaga), þar sem m.a. var sagt frá Brjánsbardaga á Írlandi og Brjáni yfirko...)
 
'''Brjáns saga''' – (eða '''Brjánssaga''') – var forn íslensk saga (tilgátusaga), þar sem m.a. var sagt frá [[Brjánsbardagi | Brjánsbardaga]] á [[Írland]]i og Brjáni yfirkonungi Írlands. Sagan er glötuð.
 
Flestir fræðimenn eru sammála um að í 154.–157. kafla [[Njáls saga|Njáls sögu]] sé stuðst við glatað rit um Brjánsbardaga. Þetta rit er einnig notað í [[Þorsteins saga Síðu-Hallssonar|Þorsteins sögu Síðu-Hallssonar]] og lítillega í [[Orkneyinga saga | Orkneyinga sögu]]. Þessi tilgátusaga er venjulega kölluð ''Brjáns saga'', og hefur líklega verið samin á Íslandi um 1200. Hún hefur e.t.v. verið eina íslenska ritið sem fjallaði að mestu um írska atburði. [[Jón Jóhannesson]] telur hins vegar allt eins líklegt að þetta rit hafi verið sérstök saga um [[Sigurður Hlöðvisson|Sigurð Hlöðvisson]] Orkneyjajarl, sem féll í Brjánsbardaga.
 
Brjánsbardagi varð föstudaginn langa, [[23. apríl]] [[1014]], á Uxavöllum (Clontarf – clon = engi, tarf = tarfur, uxi) við [[Dyflinni]] á Írlandi. Þar tókust á [[Brjánn yfirkonungur Írlands]] og [[Sigtryggur silkiskegg]] Dyflinnarkonungur, sem hafði fengið til liðs við sig mikið norrænt lið. „Bránn„Brjánn féll, en hélt velli“, eins og segir í vísu um bardagann. Aðalheimildir um orustuna eru írskar, m.a. samtímaannálar og ritið ''Landvörn Íra gegn víkingum'' ([[Cogadh Gáedhel re Gallaibh]]) frá 12. öld.
 
Kjarni frásagnarinnar um Brjánsbardaga eru [[Darraðarljóð]], sem eru stórfellt og dularfullt kvæði, e.t.v. ort á [[Katanes (Skotlandi)|Katanesi]] nyrst á [[Skotland]]i. Sjá Njáls sögu.
 
Nýlega hafa komið fram hugmyndir um að Brjáns saga hafi verið rituð af norrænum mönnum í Dyflinni um 1100, sem andsvar við ritinu „Landvörn Íra“Íra gegn víkingum“ (sjá Clarke o.fl. 1998:449).
 
== Sjá einnig ==