Munur á milli breytinga „Hveðn“

140 bætum bætt við ,  fyrir 12 árum
Skánn í eignarfalli er Skáns
(Skánn í eignarfalli er Skáns)
[[Mynd:Sweden-isle-of-ven.jpg|thumb|[[Höfn]] á Hveðn]]
'''Hveðn''' ([[danska]]: ''Hven'', [[sænska]]: ''Ven'') er [[Svíþjóð|sænsk]] [[eyja]] í [[Eyrarsund]]i, miðja vegu á milli [[Skánn|SkánarSkáns]] og [[Sjáland]]s en þó nær [[Svíþjóð]] sem hún tilheyrir. Hún telst tilheyra [[Skánn|Skáni]] og er nú hluti af [[Landskrona kommun]]. Eyjan er 7,5 [[Ferkílómetri|km²]] að stærð og þar búa um 370 manns. EyjanHveðn er fræg sem staðurinn þar semvar danskimiðstöð [[stjörnufræði]]ngurinnngsins [[Tycho Brahe]] sem byggði hér [[stjörnuathugunarstöð]] sína;, sem nendist [[Stjörnuborg]], og höllina [[Úraníuborg]].
 
Eyjan er hæst 39 [[metri|metrar]] yfir [[sjávarmál]]i og er brött fram í sjó. Milt loftslag og leirkenndur jarðvegur gera það að verkum að eyjan hentar vel til [[jarðrækt]]ar, er t.d. Umeini nokkurrastaðurinn í Svíþjóð þar sem hægt er að rækta [[dúrum-hveiti]]. Þar hefur um nokkra ára skeið hefureinnig verið þar stunduð [[vínrækt]].
 
Helstu atvinnuvegir á eyjunni eru [[ferðaþjónusta]], [[fiskveiðar]], [[siglingar]] og [[landbúnaður]]. Áður var [[tígulsteinn|tígulsteinagerð]] í eynni. Höfuðstaður eyjunnarHveðnar heitir [[Tuna]] og liggur á eyjunni miðri. Önnur þorp eru fiskiþorpið [[Kyrkbacken]] á vesturströndinni og [[Bäckviken]] á austurströndinni þangað sem [[ferja]]n gengur frá [[Landskrona]].
 
==Saga==
[[Mynd:Amager i Sund ubt 1 DA.png|thumb|[[Kort]] sem sýnir staðsetningu Hveðnar í [[Eyrarsund]]i]]
Hveðn var upphaflega hluti af eiði sem tengdi Skán við Sjáland., en Viðvið lok síðustu [[Ísöld|ísaldar]] jókst vatnsmagnið mikið í þvíþar sem síðar varð [[Eystrasalt]]. þarÞá tilrauf það raufsjórinn eiðið og reif með sér mikið af landi sem nú eru [[Leira|leirur]] við strendur Danmerkur og Svíþjóðar.
 
Tycho Brahe átti eyjunaHveðn og reisti þar semStjörnuborg og Úraníuborg um [[1576]], en [[Friðrik II]] fjármagnaði byggingu Stjörnuborgar og Úraníuborgar frá því um [[1576]]þeirra. Eyjan varð eftir það fastur viðkomustaður hefðarfólks frá [[Evrópa|Evrópu]] sem kom þangað til að hitta stjörnufræðinginn. Þangað kom meðal annarra [[Oddur Einarsson]] [[2. mars]] árið [[1585]]. Brahe lenti upp á kant við [[Kristján IV]] árið [[1599]] og flutti til [[Prag]].
 
Þar sem eyjan taldist meðtil SkániSkáns tilheyrði hún Danmörku lengst af. Við [[Hróarskeldufriðurinn|Hróarskeldufriðinn]] varð Skánn hluti af Svíþjóð, en Hveðn fylgdi ekki sjálfkrafa með. Er sagt að sænski [[konungur]]inn [[Karl Gústaf X]] hafi sagt „Får jag inte Ven, brytar jag freden“ („Fái ég ekki Hveðn, rýf ég friðinn“ — í Danmörku er þessari tilvitnun gjarnan fylgt eftir með: „Hann fékk Hveðn, en rauf ''samt'' friðinn“). [[1660]] fengu Svíar svo Hveðn í hendur.
 
[[Flokkur:Eyjar í Eystrasalti]]
Óskráður notandi