Munur á milli breytinga „Normandí“

m
ekkert breytingarágrip
m
[[Mynd:Flag of Normandy Olaf Cats.png|alt=|thumb|Fáni Normandí.]]
'''Normandí''' eða '''Norðmandí''' <ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2780925 Íslenzk tunga; grein í Þjóðviljanum 1958]</ref> ([[normanska|normannska]]: ''Normaundie;'' [[franska]]: ''Normandie; enska Normandy'') skiptist í dag í héraðið Normandí sem tilheyrir Frakklandi og ErmasundseyjarErmarsundseyjar (Þær skiptast í tvö umdæmi: [[Guernsey]] og [[Jersey]]. Bæði umdæmin eru breskar krúnunýlendur þótt hvorugt þeirra sé hluti af [[Bretland|Bretlandi]]).
 
 
 
== Saga ==
Áður var Normandí sjálfstætt [[hertogadæmið Normandí|hertogadæmi]] sem náði yfir ósa [[Signa (á)|Signu]] frá [[Pays de Caux]] að [[Cotentin]]-skaganum. [[Ermarsundseyjar]] voru hluti af hertogadæminu og fylgdu titlinum (sem [[Bretadrottning]] ber nú sem hertoginn af Normandí) þótt normannska meginlandið væri innlimað í Frakkland. LéniðUpphaflega var upphaflega sett á stofn afstofnaði [[Karl einfaldi|Karli einfalda]] Frankakonungur lénið sem lausnargjald handa [[víkingar|víkingnum]] [[Göngu-Hrólfur|Göngu-Hrólfi]] og mönnum hans sem herjuðu á Franka árið [[911]]. Nafnið Normandí er dregið af því að þar settist að norrænt fólk.
[[Mynd:Tapestry by unknown weaver - The Bayeux Tapestry (detail) - WGA24163.jpg|thumb|Bayeux-refillinn, gerður í lok 10. aldar segir frá því þegar Normannar lögðu undir sig England árið 1066.]]
[[Vilhjálmur sigursæli]], lagðiréðst inn í [[England]] undirfrá sigNormandí árið [[1066]], ílagði það undir sig eftir [[orrustan við Hastings|orrustunniorrustuna við Hastings]] og gerðist þar konungur. Áhrif Normanna á England urðu mikil. Þeir reistu kirkjur og kastala (sá frægasti er án efa Lundúnaturn) og tungumál þeirra blandaðist við tungumáltungu heimamanna. Englendingar tóku upp normönnsk mannanöfn eins og Williame sem varð að William. Á svipuðum tíma lögðu Normannar undir sig Suður-Ítalíu og önnur landsvæði.
 
Þann [[6. júní]] [[1944]] hófu [[bandamenn (síðari heimsstyrjöldinni)|bandamenn]] allsherjarinnrás sína á meginland [[Evrópa|Evrópu]] á strönd Normandí. [[Orrustan um Normandí]] er enn stærsta innrás sögunnar af hafi þar sem nær þrjár milljónir hermanna fóru yfir [[Ermarsund]].
 
== Menning ==
Norræn áhrif eru víða í Normandí. Þar er að finna hundruðir staðarnafnaörnefna af norrænum uppruna og margir Normannar bera ættarnöfn sem eiga uppruna sinn að rekja til norrænna nafna.
 
Tungumál Normanna, normannska, er rómanskt mál með norrænum tökuorðum. Roman de Rou (Saga Hrólfs) er eitt höfuðrita normannskar bókmenntaarfleiðar. HúnHana varskrifaði skrifuð af sagnaritaranumsagnaritarinn Wace í byrjun 12. aldar. Frægustu frönskumælandi rithöfundar Normandí eru Barbey D'Aurevilly, Gustave Flaubert og Guy de Maupassant.
 
Þjóðaríþrótt Normanna er Choule Crosse sem er ekki ósvipuð knattleik þeim er íslendingarÍslendingar spiluðuléku til forna.
 
[[Mynd:Équipe des expatriés (Exo Nourmaundie Choule).jpg|thumb|Choule Crosse er þjóðaríþrótt Normanna.]]
354

breytingar