„Saxland“: Munur á milli breytinga

48 bætum bætt við ,  fyrir 3 árum
m
ekkert breytingarágrip
mEkkert breytingarágrip
|}
 
'''Saxland''' ([[þýska]]: ''Freistaat Sachsen''; [[sorbíska]]: ''Swobodny stat Sakska'') er tíunda stærsta sambandsland [[Þýskaland]]s með, 18.420 km². Það er að sama skapi það sambandsland sem nær lengst til austurs. Í Saxlandi búa 4 milljónir manna (30. september 2014) og er þetta því sjötta fjölmennasta sambandsland Þýskalands. Höfuðborgin er [[Dresden]]. Meðal markverðra náttúrufyrirbæra í Saxlandi má nefna fljótið [[Saxelfur|Saxelfi]], fjallgarðinn [[Erzfjöll]] (''Erzgebirge'') og klettamyndirnar í [[Saxlenska Sviss]] (''Sächsiche Schweiz'').
 
== Lega ==
 
== Fáni og skjaldarmerki ==
Fáni Saxlands samanstendurer afmeð tveimur láréttum röndumbekkjum, hvítahvítum að ofan og grænagrænum að neðan. [[Skjaldarmerki]]ð samanstendurer afþverröndótt, svörtumsvart og gulumog röndumgult, með grænnigrænum borða á þverröndská yfir. Gulu og svörtu rendurnar eru upprunnar frá Askaníer-ættinni á [[12. öldin|12. öld]]. GrænuGræna þverröndinniskáborðanum var bætt við [[1260]]. Þegar Askaníer-ættin dó út yfirtóktók markgreifinn frá Meissen sér þetta tákn og hefur það haldist síðan.
 
== Orðsifjar ==
Orðið Sachsen errekur upprunnirót afsína til germanska ættbálknumættbálksins saxaSaxa. Orðið saxi er dregið af gamla germanska orðinu sahs, sem merkir ''sverð'' eða ''langur hnífur'' (sbr. ''að saxasax'' á íslensku). <ref>Geographische Namen in Deutschland. Duden. 1993. Bls. 231.</ref>
 
== Söguágrip ==
Saxland varnáði áður fyrr yfir víðáttumikið svæði í norðurhluta núverandi Þýskalands. Það var [[Karlamagnús]] sem hertók mestan hluta svæðisinsþess svæðis síðla á [[8. öldin|8. öld]] og í upphafi þeirrar níundu. Svæðið sem myndar núverandi Saxland var þó ekki að fullu numið af germönum fyrr en með landnáminu mikla á 12. öld. Enn í dag býr slavneskur minnihluti í héraðinu. Flest bæja- og borgarheitiborgaheiti þar eru slavnesk að uppruna. AðalvaldaættinHelsta valdaættin í héraðinu var Askaníer-ættin. Furstinn í Saxlandi var kjörfursti í [[Heilaga rómverska ríkið|þýska ríkinu]]. Árið [[1485]] klofnuðu héruðin Saxland og Þýringaland í tvö eigin héruð. Í [[30 ára stríðið|30 ára stríðinu]] á [[17. öldin|17. öld]] var nær allt héraðið eyðilagt, en náðivar sérbyggt upp aftur furðu furðufljóttfljótt sökum mikilla auðlinda. Saxland var það hérað í Þýskalandi þar sem námugröftur var semeinna mestur, aðallega í Erzfjöllum (''Erz'' merkir ''málmgrýti'' á þýsku). Árið [[1806]] barðist Saxland við hlið [[Prússland]]s gegn [[Napoleon Bonaparte|NapoleonNapóleon]], en þýsku herirnir biðu mikinn ósigur við [[Jena]] og Auerstedt í þjóðarbardaganumfólkorrustunni miklamiklu (''Völkerschlacht''). Árið [[1813]] átti stórorrustan við Leipzig sér stað stórorrustanen viðþar Leipig erlögðu sameinaðir herir lögðuandstæðinga Napóleons aftur til atlögu við Napoleonhann. Að þessu sinni sigruðu þýsku herirnir og í framhaldið af því voruhröktu [[Frakkland|FrakkarFrakka]] hraktirí framhaldi af því burt úr þýskum löndum. Saxar höfðu hins vegar stutt NapoleonNapóleon síðustu tvö árin. og á [[Vínarfundurinn|Vínarfundinum]] [[1815]] kom til tals á [[Vínarfundurinn|Vínarfundinum]] að leysa Saxland algerlega upp sökum stuðnings saxaSaxa við NapoleonNapóleon. Að lokum var fallist á að Prússland fengi 3/5 af landsvæði Saxlands, sem við það breyttist ífékk núverandi landsvæðiflatarmál. Sachsen var þá konungsríki. Sachsen var einnig vagga þýskrar [[Iðnbyltingin|iðnbyltingar]] á [[19. öldin|19. öld]]. Árið [[1866]] gekk Saxland til liðs við [[Austurríki]] í [[Stríð Prússa og Austurríkismanna|stríði gegn Prússlandi]], en tapaðibeið ósigur. Saxland varð þannigvið það hluti af [[Norður-þýska ríkjasambandið|Norðurþýska sambandinu]] undir forystu Prússlands. Þegar Þýskaland tapaðibeið ósigur í [[Heimstyrjöldin fyrri|heimstyrjöldinni fyrri]] ákvað FriedrichFriðrik AugustÁgúst III., konungur Saxlands,afþakkasegja af sér. Konungsríkið var leyst upp og þess í stað varstofnað lýðveldi myndað með eigin stjórn (Freistaat Sachsen). Við lok [[Heimstyrjöldin síðari|heimstyrjaldarinnar síðari]] var Saxland hernumið afhernámu [[Sovétríkin|SovétmönnumSovétmenn]] Saxland og 1949 varð það því hluti af [[Austur-Þýskaland]]i. Árið [[1952]] leysti stjórnin í [[Austur-Berlín]] Saxland upp og var því skipt uppskipti í þrjú héruð. Við sameiningu Þýskalands árið [[1990]] varvarð ÞýskalandSaxland sameinaðsvo aftur og varð Saxland þá að sambandslandi.
 
== Borgir ==
354

breytingar