Munur á milli breytinga „Normandí“

Endurbætur
m (Tók aftur breytingar 153.92.144.194 (spjall), breytt til síðustu útgáfu Berserkur)
Merki: Afturköllun
(Endurbætur)
[[Mynd:Flag of Normandy.jpg|thumb|right|Fáni Normandí]]
 
'''Normandí''' eða '''Norðmandí''' <ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2780925 Íslenzk tunga; grein í Þjóðviljanum 1958]</ref> ([[franskanormanska]]: ''NormandieNormaundie;''; [[normanskafranska]]: ''NormaundieNormandie'') er héraðskiptist í norðvesturhluta [[Frakkland]]s. Það skiptistdag í tvöhéraðið stjórnsýslulegNormandí [[héruðsem Frakklands|héruð]]:er [[Efrií Normandí]] (umdæmin [[Seine-Maritime]]Frakklandi og [[Eure]])Ermasundseyjar og(Þær [[Neðriskiptast Normandí]]í (umdæmintvö [[Orne]],umdæmi: [[CalvadosGuernsey]] <nowiki/>og [[MancheJersey]]). GamlaBæði [[sýsla]]numdæmin Normandíeru innihélt,breskar aukkrúnunýlendur núverandiþótt héraða,hvorugt landshlutaþeirra sem hluti tilheyra umdæmunumaf [[Eure-et-LoirBretland|Bretlandi]],). [[Mayenne]] og [[Sarthe]].
Menn frá Normandí heita ''Norðmandingar'' eða ''[[Normannar]]'', en hið síðarnefnda er einnig haft um norræna menn sem þar tóku sér bólfestu u.þ.b. á 9. öld. Í [[Gerpla|Gerplu]] eftir [[Halldór Laxness]] segir svo í upphafi 28. kafla: ''Normandíbúar, þeir er vér köllum rúðubændur''...
 
Menn fráÍbúar Normandí heita ''Norðmandingar'' eða ''[[Normannar]].'', en hið síðarnefnda er einnig haft um norræna menn sem þar tóku sér bólfestu u.þ.b. á 9. öld. Í [[Gerpla|Gerplu]] eftir [[Halldór Laxness]] segir svo í upphafi 28. kafla: ''Normandíbúar, þeir er vér köllum rúðubændur''...
Áður var Normandí sjálfstætt [[hertogadæmið Normandí|hertogadæmi]] sem náði yfir ósa [[Signa (á)|Signu]] frá [[Pays de Caux]] að [[Cotentin]]-skaganum. [[Ermarsundseyjar]] voru hluti af hertogadæminu og fylgdu titlinum (sem [[Bretadrottning]] ber nú) þótt héraðið væri innlimað í Frakkland. Lénið var upphaflega sett á stofn af [[Karl einfaldi|Karli einfalda]] sem lausnargjald handa [[víkingar|víkingnum]] [[Göngu-Hrólfur|Göngu-Hrólfi]] sem herjaði á Frakka árið [[911]]. Nafnið er dregið af því að þar ríktu [[norðurlönd|norrænir]] greifar.
 
Áður var Normandí sjálfstætt [[hertogadæmið Normandí|hertogadæmi]] sem náði yfir ósa [[Signa (á)|Signu]] frá [[Pays de Caux]] að [[Cotentin]]-skaganum. [[Ermarsundseyjar]] voru hluti af hertogadæminu og fylgdu titlinum (sem [[Bretadrottning]] ber nú sem hertoginn af Normandí) þótt héraðiðnormannska meginlandið væri innlimað í Frakkland. Lénið var upphaflega sett á stofn af [[Karl einfaldi|Karli einfalda]] sem lausnargjald handa [[víkingar|víkingnum]] [[Göngu-Hrólfur|Göngu-Hrólfi]] og mönnum hans sem herjaðiherjuðu á FrakkaFranka árið [[911]]. Nafnið Normandí er dregið af því að þar ríktusettist [[norðurlönd|norrænir]]að norrænt greifarfólk.
Einn afkomenda Hrólfs, [[Vilhjálmur sigursæli]], lagði [[England]] undir sig árið [[1066]] í [[orrustan við Hastings|orrustunni við Hastings]] og gerðist þar konungur en hélt Normandí áfram sem lén. Í tíð [[Jóhann landlausi|Jóhanns landlausa]] lagði [[Filippus Ágústus]] Frakkakonungur meginlandshluta greifadæmisins undir sig og [[Hinrik 3. Englandskonungur]] viðurkenndi þau yfirráð í [[Parísarsáttmálinn (1259)|Parísarsáttmálanum]] [[1259]]. Englendingar gerðu síðar kröfu til héraðsins og lögðu það undir sig í [[Hundrað ára stríðið|Hundrað ára stríðinu]], fyrst [[1346]] til [[1360]] og síðan [[1415]] til [[1450]].
 
[[Vilhjálmur sigursæli]], lagði [[England]] undir sig árið [[1066]] í [[orrustan við Hastings|orrustunni við Hastings]] og gerðist þar konungur. Áhrif Normanna á England urðu mikil. Þeir reistu kirkjur og kastala (sá frægasti er án efa Lundúnaturn) og tungumál þeirra blandaðist við tungumál heimamanna. Englendingar tóku einnig upp normönnsk mannanöfn eins og Williame sem varð að William. Á svipuðum tíma lögðu Normannar einnig undir sig á Suður-Ítalíu og önnur landsvæði.
 
Norræn áhrif eru víða í Normandí og þar er að finna hundruðir staðarnafna af norrænum uppruna. Margir Normannar bera ættarnöfn sem eiga uppruna sinn að rekja til þeirra norrænu manna sem þar settust að.
 
Tungumál Normanna heitir normannska og er rómanskt mál með norrænum tökuorðum. Roman de Rou (Saga Hrólfs) er eitt höfuðrita normannskar bókmenntaarfleiðar. Hún var skrifuð af sagnaritaranum Wace í byrjun 12. aldar
 
[[6. júní]] [[1944]] hófu [[bandamenn (síðari heimsstyrjöldinni)|bandamenn]] allsherjarinnrás á meginland [[Evrópa|Evrópu]] á strönd Normandí. [[Orrustan um Normandí]] er enn stærsta innrás sögunnar af hafi þar sem nær þrjár milljónir hermanna fóru yfir [[Ermarsund]].
Óskráður notandi