Munur á milli breytinga „Normandí“

197 bætum bætt við ,  fyrir 1 ári
Fjarlægir efni.
(Lagfærði og betrumbætti)
(Fjarlægir efni.)
Merki: Afturkalla
[[Mynd:Flag of Normandy.jpg|thumb|right|Fáni Normandí]]
 
'''Normandí''' eða '''Norðmandí''' <ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2780925 Íslenzk tunga; grein í Þjóðviljanum 1958]</ref> ([[franska]]: ''Normandie''; [[normanska|normannska]]: ''Normaundie'') Normandíer skiptisthérað í dagnorðvesturhluta í[[Frakkland]]s. héraðÞað semskiptist tilheyrirí Frakklanditvö ogstjórnsýsluleg Ermasundseyjum.[[héruð MennFrakklands|héruð]]: frá[[Efri Normandí]] heita(umdæmin ''Norðmandingar''[[Seine-Maritime]] eðaog ''[[NormannarEure]]'',) enog hið[[Neðri síðarnefndaNormandí]] er(umdæmin einnig[[Orne]], haft[[Calvados]] umog norræna[[Manche]]). mennGamla sem[[sýsla]]n þarNormandí tókuinnihélt, sérauk bólfestunúverandi u.þ.b.héraða, álandshluta 9.sem öld. Ítilheyra umdæmunum [[Gerpla|GerpluEure-et-Loir]] eftir, [[Halldór LaxnessMayenne]] segirog svo í upphafi 28. kafla: ''Normandíbúar, þeir er vér köllum rúðubændur''..[[Sarthe]].
Menn frá Normandí heita ''Norðmandingar'' eða ''[[Normannar]]'', en hið síðarnefnda er einnig haft um norræna menn sem þar tóku sér bólfestu u.þ.b. á 9. öld. Í [[Gerpla|Gerplu]] eftir [[Halldór Laxness]] segir svo í upphafi 28. kafla: ''Normandíbúar, þeir er vér köllum rúðubændur''...
 
Áður var Normandí sjálfstætt [[hertogadæmið Normandí|hertogadæmi]] sem náði yfir ósa [[Signa (á)|Signu]] frá [[Pays de Caux]] að [[Cotentin]]-skaganum. [[Ermarsundseyjar]] voru hluti af hertogadæminu og fylgdu titlinum (sem [[Bretadrottning]] ber nú) þótt héraðið væri innlimað í Frakkland. Lénið var upphaflega sett á stofn af [[Karl einfaldi|Karli einfalda]] sem lausnargjald handa [[víkingar|víkingnum]] [[Göngu-Hrólfur|Göngu-Hrólfi]] sem herjaði á Frakka árið [[911]]. Nafnið er dregið af því að þar ríktu [[norðurlönd|norrænir]] greifar.
 
Einn afkomenda Hrólfs, [[Vilhjálmur sigursæli]], lagði [[England]] undir sig árið [[1066]] í [[orrustan við Hastings|orrustunni við Hastings]] og gerðist þar konungur. Normannaren tókuhélt öllNormandí völdáfram ásem Englandi og er arfleið Normanna þar enn sterk í daglén. NormannarÍ byggðutíð kastala[[Jóhann oglandlausi|Jóhanns kirkjurlandlausa]] álagði öllu[[Filippus BretlandiÁgústus]] ogFrakkakonungur tungumálmeginlandshluta þeirragreifadæmisins blandaðistundir við tungumál Englendingasig og úr[[Hinrik varð3. Englandskonungur]] enskaviðurkenndi semþau við þekkjumyfirráð í dag.[[Parísarsáttmálinn Orð(1259)|Parísarsáttmálanum]] eins[[1259]]. ogEnglendingar cat,gerðu car,síðar forkkröfu oftil warhéraðsins eruog dæmilögðu umþað orðundir sem eru af normönnskum upprunasig í ensku.[[Hundrað Normönnskára nöfnstríðið|Hundrað urðuára einnigstríðinu]], vinsælfyrst á[[1346]] Englanditil eftir 1066[[1360]] og tókusíðan Englendingar[[1415]] þautil upp[[1450]]. William á ensku er komið af normannska nafninu Williame.
 
Þjóðtunga Normanna heitir normannska og er enn töluð á normannska meginlandinu og á Jersey og Guernsey af minnihluta Normanna.
 
[[6. júní]] [[1944]] hófu [[bandamenn (síðari heimsstyrjöldinni)|bandamenn]] allsherjarinnrás á meginland [[Evrópa|Evrópu]] á strönd Normandí. [[Orrustan um Normandí]] er enn stærsta innrás sögunnar af hafi þar sem nær þrjár milljónir hermanna fóru yfir [[Ermarsund]].