Munur á milli breytinga „Kristófer Kólumbus“

ekkert breytingarágrip
(Bæta við heimildum)
'''Kristófer Kólumbus''' ([[1451]] – [[20. maí]] [[1506]]) ([[katalónska]]: ''Cristòfor Colom'', [[ítalska]]: ''Cristoforo Colombo'', [[spænska]]: ''Cristóbal Colón'', [[portúgalska]]: ''Cristóvão Colombo'') var [[Evrópa|evrópskur]] [[landkönnuður]] og [[kaupmaður]]. Ferð hans til [[Nýi heimurinn|Nýja heimsins]] [[1492]] (sem hann áleit austurströnd [[Asía|Asíu]] og nefndi því [[Vestur-Indíur]]) var fyrsta skjalfesta ferð Evrópubúa til Ameríku, eftir að [[Norðurlönd|norrænir]] menn höfðu gefið landnám þar upp á bátinn. Hún markaði upphafið að umfangsmiklu [[landnám]]i Evrópubúa vestanhafs.
 
== '''Æviágrip''' ==
Kristófer Kólumbus fæddist í lýðveldinu Genúa, (sem er nú hluti af nútíma Ítalíu). Faðir hans hét [[Domenico Colombo]] og var vefari af millistétt sem starfaði bæði í [[Genúa]] og í Savona. Kristófer starfaði fyrir föðir sinn á yngri árum. Móðir Kristófers hét Susanna Fontanarossa og áttu þau Domenico fjóra syni auk Kristófers, [[Bartolomeo Cristofori|Bartolomeo,]] [[Giovanni Pellegrino]] og Giacomo. Þau áttu að auki eina dóttur sem hét Bianchinetta.
 
Kristófer giftist [[Filipu Moniz Perestrelo]] dóttur landstjóra í [[Porto Santo]] árið 1479 eða 1480. Þau eignuðust að nafni Diego og Ferdinand. Talið er að Filipa hafi látist fljótlega eftir að hún giftist Kristófer en ekki eru til staðfestar heimildir um það. Í öllu falli hóf Krisófer sambúð með hjákonu sinni að nafni Beatriz Enriquez de Arana árið 1487.
 
== '''=Fyrsta Ameríkuferð Kólumbusar''' ===
Kristófer Kólumbus sagði að hægt væri að komast að Asíu með því að fara vestur yfir Atlantshafið en flestir voru á því að sjóleiðin þangað lægi í austurátt. Ástæðan fyrir því að leitað væri að sjóleið til Asíu var sú að Evrópumenn, sem versluðu mikið við lönd eins og Indland og Kína, þurftu að finna aðra leið en í gegnum [[Miðausturlönd]] þar sem deilur og rígur voru milli Evrópumanna og múslíma. Kólumbus sóttist eftir stuðningi Jóhannesar II konungs Portúgals árið 1484 til að láta á þessa kenningu sína reyna en Jóhannes hafði ekki áhuga. Kólumbus hélt þaðan til konungs og drottningar Spánar, þeirra Ferdínands og Isabellu árið 1486 og samþykktu árið 1492 að styrkja ferð hans þrátt fyrir að hafa synjað í fyrstu. Kólumbus útvegaði sér þrjú skip, Niña, Pinta og Santa María.
 
Þann 16. janúar 1493 sneri Kólumbus tilbaka, ásamt hluta af upphaflegu áhöfninni. Heimförin gekk erfiðlega fyrir sig en meðal annars missti Kólumbus Santi Maríu og skip hans Niña varð viðskila við Pintu á leiðinni. Niña náði þó til bæjarins Santa Maria á Asoreyjum þann 18. febrúar og svo til Evrópu 4. mars. Kólumbus hlaut frægð fyrir ferð sína og uppgötvun og var því gerður að landstjóra yfir eyjunum sem fundust.
 
== '''=Seinni ferðir Kólumbusar.''' ===
Kólumbus fór samtals þrjár ferðir yfir Atlantshafið til eyjanna í Karíbahafi og var alltaf fullviss að hann hefði siglt til [[Asía|Asíu]]. Hann sigldi til [[Trínidad og Tóbagó|Trínidad]] og meginlands Suður-Ameríku áður en hann kom aftur til [[Hispaníóla|Hispaniola]] sem er [[Haítí|Haití]] og [[Dóminíska lýðveldið]] í dag. Þegar þangað kom höfðu innfæddir risið upp gegn Evrópumönnunum. Aðstæður á Hisapaniolu voru svo slæmar að spænsk stjórnvöld þurftu að senda nýjan landstjóra til að taka við af Kólumbusi. Kólumbus var handtekinn og snéri aftur til Spánar.  Eftir að honum var sleppt fór hann í sína seinustu ferð til Ameríku og fór þá til Panama.
[[Mynd:Face Christopher Columbus.jpg|thumb]]
Árið 1479 hitti hann bróður sinn Bartolomeo í [[Lissabon]]. Hann giftist þar og settist að, þar til konan hans lést árið 1485. Kólumbus og sonur hans fluttu til Spánar eftir andlát eiginkonu hans og þar leitaði hann af fjárstyrk sem myndi fjármagna fleiri könnunarleiðangra í vestri.
 
== '''Arfleið Kólumbusar''' ==
Ferðir Kólumbusar spurðust út um alla Evrópu. Á siglingaferli sínum þá uppgötvaði hann Hispaniolu og kom á fót nýlendu Evrópumanna þar. Sonur og bróður Kólumbusar skrifuðu með honum tvær bækur. Fyrsta bókin kom út árið 1502 og fjallaði um laun sem Kólumbus taldi sig eiga inni hjá spænsku krúnunni. Seinni bókinn kom út árið 1505. Í þeirri bók notaði hann kafla úr Bíblíunni til þess að útskýra afrek sín sem landkönnuður og settu þau í samhengi við kristna trú.