Munur á milli breytinga „Frumbyggjar Ameríku“

allmiklar breytingar
m (Tók aftur breytingar 193.4.142.106 (spjall), breytt til síðustu útgáfu Berserkur)
(allmiklar breytingar)
{{hreingerning}}
[[Mynd:American_indians_1916.jpg|thumb|350px|Amerískir indíánar árið 1916.]]
'''Frumbyggjar Ameríku''' (oft kallaðir '''indíánarIndíánar''') eru hópar fólks af ýmsu þjóðarbrotiþjóðum og afkomendur þeirra, sem bjuggu í [[Ameríka|Ameríku]] áður en [[Evrópa|Evrópubúar]] komu þangað fyrst.
'''Indíánar''' skiptast í mikinn fjölda kynþátta og ættflokka, semen gerður er haldiðgreinarmunur aðgreindumá fráþeim og inúítumInúítum og alautumAljútum.
 
Norrænir menn voru fyrstir Evrópumanna til að líta frumbyggja Ameríku augum og áttu við þá nokkur samskipti í upphafi 11. aldar, flest miður friðsamleg. Þegar [[Kristófer Kólumbus]] sigldikom þásíðan til Ameríku, ognærri sér500 frumbyggjaárum íseinna, fyrstahitti hann þar fyrir sinnfrumbyggjana. Hann segirsagði drottningu sinni og konungi frá því að hann hafi séð frumbyggja, og talartalaði vel um þá og var sannfærður um að geta kennt villimönnunum í Ameríku þeirrahætti hættiEvrópumanna. Næstu fjórar aldir, frá 14921492–1890 – 1890 höfðufluttu milljónir Evrópubúar tekiðtil nýja heimsins en tóku með sér lifnaðarhætti sínu og venjum nýja heimsinsvenjur. Eftir að Kólumbus hafði dvalið um stund hjá nokkrum þjóðflokkum rændi hann höfðingjum þeirra og flutti þá með sér til Spánar til að sýna konungi og drottningu. Það tímabil sem skipti mestu sköpum fyrir frumbyggja í Ameríku var frá árinu 1860 – 1890, á þessu árum er stærsti hlutri skráðra heimildasínum og athuganadrottningu.
 
Það tímabil sem mest skipti sköpum fyrir frumbyggja í Ameríku voru árin 1860–1890 og frá þessum árum er stærstur hluti skráðra heimilda og athugana. Þetta tímabil einkenndist af græðgi, ofbeldi og dirfskuhörku og gerðiá þessum árum gerðu innflytjendur næstum útafút af við hina fornu menningu amerískaamerískra frumbyggjansfrumbyggja. Flestar þær heimildir sem til eru um menningu þeirra eru í skáldsögum, bókum og bíómyndum. BráttEvrópumenn byrjuðu Evrópumennirnirfljótt að ræna og drepa villimennina sem SpánakonungurSpánarkonungur vildi láta skíra til kristni. Varnir indjánaIndíána vorumáttu sín litlarlítils gegn byssum og sverðum Spánverja og heilum ættbálkum, sem samanlagt voru umtöldu hundraðhundruð þúsundirþúsunda manna var útrýmt á tæpum áratug frá því að Kólumbus steig fæti á strönd San Salvadors þann 12. október 1492.
 
MeðHvíti komumaðurinn hvíta mannsins fluttu þeirkom ekki bara með sjálfan sig og búfé sitt heldur komu þeir einnig með mikið affjölda sjúkdómumsjúkdóma eins og til dæmis ýmsa barnasjúkdóma og [[Mislingar|mislinga]]. og voruVoru þeir ekki lengi að gerastinga vartsér viðniður sigmeðal heimamanna og þurrkuðu þeir út heilu ættbálkana. Einnig komuurðu framhvítir nýirmenn sjúkdómarvarir semvið hvítinýja maðurinnsjúkdóma hafðisem ekkiþeir séðþekktu ekki áður enog vorumá þar sem þaðdæmi einkumnefna [[kynsjúkdómur|kynsjúkdómarkynsjúkdóma]] eins og til dæmis [[lekandi|lekanda]] og [[sárasótt]].
 
== Tenglar ==
Óskráður notandi