Munur á milli breytinga „Þorleifur H. Bjarnason“

Reyndi að laga aðeins til.
m
(Reyndi að laga aðeins til.)
'''Þorleifur Jón Hákonarson Bjarnason''' (fæddur [[7. nóvember]] [[1863]], dáinn [[18. október]] [[1935]]).
 
Hann var sonur [[Hákon Bjarnason|Hákonar Bjarnasonar]], kaupmanns og útgerðarmanns á Bíldudal, og [[Jóhanna Kristín Þorleifsdóttir|Jóhönnu Kristínar Þorleifsdóttur]]. Hákon Bjarnasonog varJóhanna kaupmaðurKristín ogeignuðust útgerðarmaðurtólf ábörn Bíldudal,en V-Barð.,aðeins f.fimm 5þeirra komust á legg. septÞað voru [[Ingibjörg H. 1828Bjarnason]], d.[[Brynjólfur 2H. aprílBjarnason]], 1877[[Lárus H. ForBjarnason]] og [[Ágúst H.: BjarniBjarnason]] Gíslason,en bóndifyrir íátti YtriHákon dótturina Valgerði Sumarlínu, (1855-Görðum1944). ogHákon víðarfórst í Staðarsveit,[[sjóslys]]i Snæfþegar Þorleifur Jón var 14 ára., síðarVöruskip sem hann kom með frá Kaupmannahöfn, presturstrandaði á SöndumMýrdalssandi í Dýrafirði,„páskaveðrinu V-Ís.,mikla“ f.1877 11.og júnífórst 1801,hann d.þar 30.ásamt sept.flestum 1869,þeim ogsem k.há skipinu voru. HelgaEkkja ÁrnadóttirHákonar, húsfreyjaKristín, f.rak 29.útgerðina marsog 1791,verslunina d.nokkur 15.ár jan.eftir 1860þetta.
 
Þorleifur Jón kvæntist fyrst dr. Elisu Adeline Ritterhaus, en hún var af þýsk/svissneskum aðalsættum. Barn þeirra var Ingibjörg Stein Bjarnason fædd 1901. Ingibjörg ólst upp hjá móður sinni í Sviss.
Eiginkona Hákonar, Jóhanna Kristín Þorleifsdóttir, húsfreyja á Bíldudal, f. 16. des. 1834, d. 11. jan. 1896. For.: Þorleifur Jónsson, prófastur í Hvammi í Hvammssveit, Saurbæjarhr., Dal., f. 8. nóv. 1794, d. 1. maí 1883, og fyrri k.h. Þorbjörg Hálfdanardóttir, húsfreyja, f. 21. maí 1800, d. 20. jan. 1863.
 
Önnur kona Þorleifs, Sigrún Ísleifsdóttir, (1875- 1959), börn þeirra: voru Leifur Björn, (1912 - 1954) hagfræðingur, Ingi Hákon (1914-1958) efnaverkfræðingur hjá Hval hf. Þá eignaðist stúlkubarn á milli hjónabanda með „Ástu Á.“ fætt 6. júlí 1907.<ref>Sbr. einkaskjalasafn Þorleifs, askja nr. 11.</ref>
Hákon og Jóhanna Kristín eignuðust tólf börn en aðeins fimm þeirra komust á legg. Það voru systir hans [[Ingibjörg H. Bjarnason]] og þrír bræður, þeir [[Brynjólfur H. Bjarnason]], [[Lárus H. Bjarnason]] og [[Ágúst H. Bjarnason]]. Hákon Bjarnason faðir hans rak [[verslun]] og [[þilskipaútgerð]] á [[Bíldudalur|Bíldudal]]. Hann fórst í [[sjóslys]]i þegar Þorleifur Jón var 14 ára.
 
Fyrri kona Hákonar Bjarnasonar var Þóra Gísladóttir, f. að Kaldaðanesi 1825. Hún var dóttir Gísla Sigurðssonar, f. að Kollabúðum á Reykjanesi 2. janúar 1783 - d. 20. júni 1862 og konu hans Sólveigu Jónsdóttur, f. að Kaldbaki Kaldrananesi 25. nóvember 1789 - d. 30. maí 1866.
 
Hákon og Þóra áttu dótturina Valgerði Sumarlínu, f. í Flatey á Breiðafirði 19. apríl 1855 og d. 1944 í Danmörku. Hún fluttist til Danmerkur og kvæntist þar Jacobi Kiil. Þeim varð tveggja barna auðið, Jóhannes Kiil og Ingeborg Johanne Kiil sem kvæntist Adolf Paludan Seedorff í Álaborg, f. 14. september 1893 - d. 1 september 1953 í Risskov.. Frá Valgerði er kominn allstór fjölskylda mikilhæfs fólks sem von er.
 
Þorleifur Jón ólst upp hjá foreldrum sínum á Bíldudal. Faðir hans, Hákon Bjarnason, rak þar þróttmikla verslun og þilskipaútgerð. Þótti hann dugnaðar- og atorkumaður hinn mesti en þessi þilskipaútgerð hið vestra var komin á legg hjá Hákoni áður en hún var komin til svo nokkru næmi hið syðra, á höfuðborgarsvæðinu sem nú er kallað. Hákoni hafði þar að auki tekist að koma framleiðsluvöru sinni í það álit erlendis að besti saltfiskurinn frá Íslandi var kallaður „Bíldudalsfiskur“ og hélst það lengi síðan. Hákon stórumsvifamaður féll frá á besta aldri, aðeins 49 að aldri. Vöruskip sem hann kom með frá Kaupmannahöfn, strandaði á Mýrdalssandi í „páskaveðrinu mikla“ 1877 og fórst hann þar ásamt flestum þeim sem á skipinu voru. Ekkja Hákonar, móðir Þorleifs, rak útgerðina og verslunina nokkur ár eftir þetta.
 
Þorleifur Jón kvæntist fyrst dr. Elisu Adeline Ritterhaus, en hún var af þýsk/svissneskum aðalsættum. Hún var tvígift en hafđi ekki lán í hjónaböndum sínum. Hún varđ síđar einn fyrsti kvenkyns háskólakennarinn í Sviss. Til ađ hafa efni á því eftir skilnađinn viđ Þorleif, rak hún líka gistihús í Sviss. Barn þeirra : Ingibjörg Stein Bjarnason fædd 1901. Ingibjörg ólst upp hjá móður sinni í Sviss. Þar hlaut hún vandaða skólagöngu, lauk stúdentsprófi og tók fyrir m.a. efnafræði og myndlist. Ingibjörg giftist ung þýskum efnamanni með nafnið Stein, en fékk berkla og lagðist inn á heilsuhæli í Sviss. Þá skildi Stein við hana á þeim grunni að hún myndi ekki geta átt með sér afkomendur. Þrátt fyrir þetta ól Ingibjörg dótturina Veru 1927. Barnsfaðirinn mun hafa verið maður sem hún kynntist á heilsuhælinu, en ekkert varð úr sambandi með þeim frekar. Ingibjörg yfirgaf Sviss og hélt til Parísar með dóttur sína. Þar bjó hún í listamannahverfinu St. Germain-des-Prés. Nam hún húðsnyrtingu og förðun hjá Helenu Rubinstein. Meðfram þessu málaði hún og stundaði fyrirsætustörf. Ingibjörg þótti góður listmálari og sýndi meðal annars ásamt merkum listamönnum á frægri sýningu í París 1930. Þar voru á ferð meðlimir hópsins Cercle et Carré í Galerie 23 og á meðal heimsfrægra nafnanna sem koma fram á auglýsingaspjaldinu er fylgdi sýningunni er að finna nafnið Bjarnason. Á hópmyndum sem teknar voru um svipað leyti má sjá Piet Mondrian, Torres-Garcia, Vantongerloo, Michel Seuphor og Ingibjörgu Bjarnason sem stundum er nefnd Madame Seuphor þar sem þau standa hlið við hlið, arm í arm.
 
Flutti Ingibjörg til Íslands 1934 eđa þar um bil. Hún nam læknisfrædi og efnafræđi um tíma viđ Háskóla Íslands, og setti upp framleiðslu á snyrtivörum fyrir konur, þó einnig aðeins fyrir karla, enda með bakgrunn til þess úr efnafræðináminu sem og úr námi sínu hjá Rubinstein og seldi undir vörumerkinu Vera Similion. Hún setti sennilega upp fyrstu auglýsingaherferð sem gerð hefur verið á Íslandi.
 
Kona 2, Sigrún Ísleifsdóttir, f. 1875 - d. 1959, börn þeirra :
1) Leifur Björn, f. 1912 - d. 12. febrúar 1954, hagfræðingur. Framkvæmdastjóri SÍS í Bandaríkjum. Hann giftist Helgu Kristínu Claessen. Börn þeirra voru Sigrún Bjarnason verslunarkona í Bandaríkjunum, fædd 5.3 1947 og dáin 8. Okt. 1991, og Helga Bjarnason sem starfar viđ ferđamál, fædd 20 júlí 1948.
2) Ingi Hákon (1914-1958) efnaverkfræđingur hjá Hval hf. Hann las efnverkfræđi við háskóla í Kaupmannahöfn, Dersden og viđ háskóla í New York, líklega Columbia, í Bandaríkjunum. Ingi Hákon giftist Steinunni Ágústu Jónsdóttur og þau eignuđust þrjú börn, Dóru Sigríđi, félagsfræđing, prófessor viđ Kennaraháskóla Íslands og síđar Háskóla Íslands, átti dóttur, fædd 20. júlí 1947, Ingibjörgu Bjarnason leikstjóra og leiklistarkennara, em er fædd 11.4.1951 og Inga Þorleif, jarđeđlisfræđing, sérfræđing viđ Háskóla Íslands, fæddur 17. júlí 1958.
 
Eignaðist stúlkubarn á milli hjónabanda með „Ástu Á.“ fætt 6. júlí 1907. Um hana skortir frekari heimildir. Þessi heimild er komin úr einkaskjalasafni Þorleifs, öskju nr. 11.
 
==Menntun og störf==
Þorleifur Jón varð stúdent 1884, útskrifaðistmeð sem Candidatus magisteriimálfræðinám (í Englandiforgrunni og Bandaríkjumlatínu Ameríkusem er samsvarandi: Master of Arts)aðalfag, cand.auk mag.grísku fráog Háskólanum í Kaupmannahöfndönsku. ÞarÞá hafðivar hann haftvið málfræðinámnám í forgrunniÞýskalandi og1897 latínu- sem aðalfag, auk grísku og dönsku1898.
 
Námsdvöl í Þýskalandi 1897 - 1898.
 
Einn stofnenda drengjaskóla fyrir 9 - 14 ára árið 1894, en sá skóli var starfræktur í nokkur ár.
Þá rak hann um nokkurra ára skeið kvöld - og verslunarskóla í Aðalstræti 7.
 
Kennari í Lærða skólanum (sem síðar varð Menntaskólinn í Reykjavík) 1895 – 1935, yfirkennari frá 1919 og settur rektor 1928 – 1929.
 
Þorleifur flutti hátíðarræðu við formlega stofnun Háskóla Íslands sem haldin var á sal Latínuskólans 17. júní 1911.
 
Aðal hvatamaður að stofnun Alþýðubókasafns Reykjavíkur. Skrifaði margar kennslubækur, mest þó í mannkynssögu.
 
Þá liggja eftir Þorleif ótal rit og ritgerðir í blöðum sem tímaritum um ýms málefni, þó mest beri þar á skrifum um Jón Sigurðsson og störf hans.
 
Þorleifur hóf fyrst kennslu í sögu, þó málvísindi væru honum hugleiknust. Þá kenndi hann einnig latínu og var lengi aðal latínukennari Lærða skólans.
Nemendur hans munu allir minnast hans með virðingu og þakklæti. Til marks um þetta má sjá eftirfarandi skrif um lyndiseinkunn Þorleifs : „ Hann var í allri framkomu prúðmenni með afbrigðum, kurteis, gætinn, stilltur og góðviljaður. Vildi ekki vamm sitt vita, en reyndi öllum gott að gera. Honum þótti vænt um nemendur sína, og fylgdist með þeim, eftir að þeir höfðu lokið prófi, og gladdist innilega yfir velgengni þeirra.“
 
Þorleifur var alla tíð mikill eljumaður og varði frístundum sínum í ritstörf og fræðimennsku.
 
Þorleifur var meðal stofnenda drengjaskóla fyrir 9 - 14 ára árið 1894 sem var starfræktur í nokkur ár. Þá rak hann um nokkurra ára skeið kvöld - og verslunarskóla í Aðalstræti 7. Þorleifur starfaði lengst sem kennari í Lærða skólanum 1895 – 1935, varð yfirkennari frá 1919 og settur rektor 1928 – 1929. Hann skrifaði margar kennslubækur, mest þó í mannkynssögu. Einnig liggja eftir Þorleif ótal rit og ritgerðir í blöðum sem tímaritum.
Í minningargrein um hann segir svo í niðurlagi : „Við lát Þorleifs má með sanni segja, að þar kvaddi heiminn góður maður, sem enginn bar kala til, en allir, sem kynntust, minnast með hlýjum huga.“
 
==Rit==
194

breytingar