Munur á milli breytinga „Köngulær“

18 bætum bætt við ,  fyrir 3 árum
nokkrar orðalagsbreytingar
m
(nokkrar orðalagsbreytingar)
}}
<onlyinclude>
'''Köngulær''' ([[fræðiheiti]] ''Araneae'') er ættbálkur [[áttfætlur|áttfættra]], hrygg- og vænglausra dýra sem búa til [[silki]]. Allar kóngulær eruframleiða eitraðareitur, nema einnein flokkurætt sem kallast [[netjukóngulær|netjuköngulær]]. Margar köngulóategundir veiða með því að búa til [[Kóngulóarvefur|vefi]] eða gildrur til höfuðs skordýrum.
</onlyinclude>
== Útlit og uppbygging ==
Ólíkt [[skordýr]]um hafa köngulæren líkt og aðrar áttfætlur hafa köngulær tvískiptan búk. Höfuð og frambolur eru samvaxin í það sem kallast höfuðbolur, en ekki aðskilin með skoru eins og hjá skordýrum. Þar eru meginlíffærimikilvæg staðsettlíffæri, svo sem heilinn. Í afturbolnum (latína: ''abdomen''; sem þýðir kviður) er að finna meltingarfærin, öndunarfæri og hjarta; og [[spunavarta]]n er einnig staðsett utan á honum. Ytri stoðgrind kóngulóa kallast hamur og er búin til úr efni sem nefnist [[kítín]] og er loðinn. Kóngulær eru [[Hamskiptir|hamskiptar]], sem þýðir að reglulegaþær þurfa þærreglulega að yfirgefa stoðgrindina og mynda nýja því hún stækkar ekki með þeim. StærðirStærð eruköngulóa er breytilegarbreytileg millieftir tegundategundum, en í flestum tilvikum er kvendýrið stærra en karlinn.
 
Fjöldi augna er oftast átta og eru augun [[einlinsa]] — en ekki eins og í mörgum skordýrum, sem eru með [[fjöllinsa]] augu. Bifhár á fótum greina loftstrauma og önnur hár virka sem bragðskynhár eða annars konar nemar. Einnig eru á kóngulónni svokallaðir [[lýrunemi|lýrunemar]] sem eru raufar á fótunum með taugaendum sem nema titring, til dæmis í vef kóngulóarinnar.
 
== Silkið ==
SilkiðKöngulær erframleiða notaðsilki afog köngulómnota það á margan hátt, meðal annars nota þær það til að spinna vef sem þær veiða í og kallast slíkar köngulær [[vefkönguló|vefköngulær]]. Aðrar köngulær, og vefköngulær margar hverjar reyndar líka, nota hann til að ferðast á milli staða og kallast [[förukönguló|föruköngulær]]. Köngulær nota líka silkið til að geyma bráð sína í. Þær vefja bráðina inn í sekk og sprauta svo [[ensím|meltingarensímum]] inn í hann. Síðan sjúga köngulærnar innan úr sekknum. Köngulóarsilki er með sterkustu efnum í heimi, og erhefur tíu sinnum sterkarameira togþol en stál. Burðargeta eins fermetra erværi um 240.000 tonn. Silkið er líka það sem gerir þeim kleift að skríða upp veggi. Vegna styrkleika silkis köngulóa (sem er margfalt sterkara en silkið fengiðsilki frá [[silkiormum]]) hafa menn lengi reynt að herma eftir uppbyggingu þess. [[Nexia Biotech Ltd.]] tókstókst, meðMeð því að flytja gen úr köngulóm yfir í erfðaefni geita, tókst [[Nexia Biotech Ltd.]] tað fá geiturnar til að framleiða próteininnpróteinin sem þarf til að smíða vefinn. Þótt svo að þeimtekist hafi tekist að vinna próteininnpróteinin úr mjólkinni eigaer þeirenn eftir að finna út hvernig á að „púsla“ þessu saman. Takist þeim það getaverður þeirhægt framleittað framleiða afar sterkt lín sem hægt væri að nota í föt í staðin fyrir [[nælon]] og [[kevlar]] (efnið sem notað er í [[skotheld vesti]]).
 
== Tengt efni ==
Óskráður notandi