Munur á milli breytinga „Hvalveiðar Norðmanna við Vestfirði á 19. öld“

Norðmenn reistu hvalstöð á [[Dvergasteinseyri]] í [[Álftafjörður (Ísafjarðardjúpi)|Álftafirði]] árið 1896 og stunduðu þar hvalveiðar til ársins 1903.
 
Hvalstöðin er nú tóftir einar en eftir að [[fornleifaskráning]] á landi var gerð á svæðinu voru níu mannvirki skráð frá veru hvalveiðimanna, eins og smiðja, bræðsla og tvær bryggjur. Alls voru liðlega 150 gripir skráðir á landi og var stærsti gripaflokkurinn hvalbein en einnig var mikið magn [[Gjall|smíðagjalls]] og leirkers, eins og matardiskar og skálar, skráð.<ref name=":0">Gylfi Björn Helgason. (2015). ''Hvalveiðar Norðmanna við Vestfirði'' ''á 19. öld'', bls. 7-10.</ref>
 
[[Neðansjávarfornleifafræði|Fornleifaskráning neðansjávar]] sýndi talsvert af minjum norðanmegin eyrarinnar. Þegar allt var talið voru rúmlega 30 gripir skráðir í sjónum og voru það helst hvalbein og steinkol, en steinkol voru notuð sem eldsneyti fyrir gufubáta hvalveiðimanna. Leifar [[Barkskip|barksskip<nowiki/>s]] var jafnframt skráð sem sökk skammt frá hvalstöðinni árið 1906.<ref name=":0" />[[Mynd:DVS bræðsla SA2.jpg|thumb|Í forgrunni sjást leifar stromps sem tilheyrði bræðslu hvalveiðimanna á Dvergasteinseyri. Horft í suðaustur.|259x259dp]]Út frá niðurstöðum fornleifaskráningarinnar hefur tekist að fá skýrari mynd af athöfnum hvalveiðimanna á Dvergasteinseyri. Hvalveiðimennirnir reistu smiðju sunnan á eyrinni og fjarri öðrum mannvirkjum til þess að varna því að eldur brytist út um stöðina. Var bræðslunni fundinn staður norðvestan á eyrinni og með fram norðurfjörunni verkaði fólk hvali. Hvalveiðimennirnir hirtu aðeins þá hluta hvalsins sem hægt var að nota til lýsisgerðar og skilið aðra hluta af þeim í fjörunni sem ekki nýttist til þess háttar framleiðslu. Við bryggjuna norðanmegin á eyrinni lágu skip við höfn. Eftir hverja veiðiferð þurftu hvalveiðimennirnir að hreinsa skipin og hentu þeir öllu ruslinu sem hlóðst upp í ferðinni beint út í sjó, til dæmis áfengisflöskum og steinkolum. Austast á eyrinni voru skráðar minjar um bryggju og tvær verkfærageymslur í grennd svo að sennilega hefur [[skipakví]]Overið. þar.ftOft á tíðum skemmdust hvalskip í veiðiferðum og var algengt að hafa skipakví á landstöðum þar sem möguleiki væri á að lagfæra skipin á stuttum tíma svo að hægt að senda þáþau sem fyrst aftur til veiða.<ref name=":3">Gylfi Björn Helgason. (2015). ''Hvalveiðar Norðmanna við Vestfirði á 19. öld'', bls. 25.</ref>
 
Leifar hvalstöðvarinnar eru ekki í neinni hættu vegna byggingarframkvæmda eða náttúruváar. Hvalstöðin hefur þó orðið fyrir raski á 20. öld, en eitt steypumannvirki var reist að hluta til ofan á rúst hvalveiðimanna og að auki hefur seinni tíma vegagerð skemmt bræðsluna.<ref name=":3" />
Engin mannvirki eða bátar var skráð neðansjávar en vestan við tangann var nokkuð um gripi, til að mynda keramik og kol. Ekki var hægt að skrá austan megin við tangann vegna of mikils sjávargróðurs sem hamlaði sýn. Hugsanlegt er þó að gripir kunni að vera á því svæði.<ref name=":6">Gylfi Björn Helgason. (2015). ''Hvalveiðar Norðmanna við Vestfirði á 19. öld'', bls. 24-25.</ref>
 
Hvalstöðin var nær öll eyðilögð vegna túnasléttunar í upphafi 20. aldar. Þrátt fyrir það þykir ljóst eftir að fornleifaskráning var gerð á svæðinu að grunnsævið austan megin tangans var notað sem geymslusvæði fyrir hvali áður en skorið var í þá. Yst á tanganum hafði bræðslunni verið fundinn staður. ogVestan skipakvívið reistbræðslunna vestanvar viðbryggja bræðslunareist. Tvær geymslur voru skráðar uppi á landi við bryggjuna, þar af ein kolageymsla.<ref name=":6">Gylfi Björn Helgason.(2015). ''Hvalveiðar Norðmanna við Vestfirði á 19. öld'', bls. 24-25.</ref>
 
 
584

breytingar