Munur á milli breytinga „Flipareynir“

380 bætum bætt við ,  fyrir 4 árum
heimildir
(þýtt úr ensku wiki)
(heimildir)
| species = '''''S. torminalis'''''
| binomial = ''Sorbus torminalis''
| binomial_authority = ([[Carl von Linné|Linné]]) [[Heinrich Johann Nepomuk von Crantz|Crantz]]<ref name="Linné1753"> Carl von Linné: ''[[Species Plantarum]].'' 1, 1753, S. 476.</ref>
<ref name="Crantz1763"> Heinrich Johann Nepomuk von Crantz: ''Stirpium Austriarum Fasciculus'' 2, 1763, S.45.</ref>
| synonyms = ''Sorbus torminalis'' subsp.'' perincisa'' <small>(Borbás & Fekete) Soó</small><br>''Sorbus torminalis'' var.'' orientalis'' <small>(Schönbeck-Temesy) Gabr.</small><br>''Sorbus torminalis'' f.'' orientalis'' <small>(Schönbeck-Temesy) [[Kasimierz Browicz|Browicz]]</small><br>''Sorbus torminalis'' subsp.'' kissii'' <small>Jáv.</small><br>''Sorbus torminalis'' var.'' caucasica'' <small>Diapulis</small><br>''Sorbus torminalis'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) Garsault</small><br>''Pyrus torminalis'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) [[Jakob Friedrich Ehrhart|Ehrh.]]</small><br>''Mespilus torminalis'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) (Web.)</small><br>''Malus torminalis'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) [[Joseph Antoine Risso|Risso]]</small><br>''Hahnia torminalis'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) [[Friedrich Casimir Medicus|Medik.]]</small><br>''Crataegus torminalis'' <small>[[Carl von Linné|Linné]]</small><br>''Aria torminalis'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) [[Günther von Mannagetta und Lërchenau Beck|G. Beck]]</small>
| range_map =
| range_map_width = 240px
| range_map_caption =
| range_map_width = 240px
| synonyms = ''Sorbus torminalis'' subsp.'' perincisa'' <small>(Borbás & Fekete) Soó</small><br>''Sorbus torminalis'' var.'' orientalis'' <small>(Schönbeck-Temesy) Gabr.</small><br>''Sorbus torminalis'' f.'' orientalis'' <small>(Schönbeck-Temesy) [[Kasimierz Browicz|Browicz]]</small><br>''Sorbus torminalis'' subsp.'' kissii'' <small>Jáv.</small><br>''Sorbus torminalis'' var.'' caucasica'' <small>Diapulis</small><br>''Sorbus torminalis'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) Garsault</small><br>''Pyrus torminalis'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) [[Jakob Friedrich Ehrhart|Ehrh.]]</small><br>''Mespilus torminalis'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) (Web.)</small><br>''Malus torminalis'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) [[Joseph Antoine Risso|Risso]]</small><br>''Hahnia torminalis'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) [[Friedrich Casimir Medicus|Medik.]]</small><br>''Crataegus torminalis'' <small>[[Carl von Linné|Linné]]</small><br>''Aria torminalis'' <small>([[Carl von Linné|Linné]]) [[Günther von Mannagetta und Lërchenau Beck|G. Beck]]</small>
}}
 
'''''Flipareynir''''' ([[Syn.]] ''Torminalis clusii''),er tegund af ''[[Sorbus]]'' ættkvísl sem vex villt í [[Evrópa|Evrópu]] frá [[England|Englandi]] og [[Wales]] austur til [[Danmörk|Danmerkur]] og [[Pólland|Póllands]], suður til [[Afríka|Afríku]], og suðaustur til suðvestur [[Asía|Asíu]] frá [[Anatólía|Litluasíu]] til [[Kákasus]] og Alborz.<ref name="rushforth">Rushforth, K. (1999). ''Trees of Britain and Europe''. Collins ISBN 0-00-220013-9.</ref>
 
Hann e meðalstórt lauffellandi tré, um 15–25 m hátt, með bol allt að 1,3 m í þvermál. Börkurinn sléttur og brúngráleitur, en flagnar í köntuðum stykkjum sem sýnir dökkbrúnni börkinn undir. Blöðin eru 6 til 14 sm löng og breið með 2.5–5 sm blaðstilk, dökkgræn báðum megin, með fimm til níu þríhyrnda flipa; grunnparið vísar út á við, hin snúa meira fram og minnka eftir því sem nær dregur oddi, og fíntennta kanta; neðri hlið er fínhærð meðan þau eru ung, en báðar hliðar eru sléttar og glansandi síðar; haustliturinn er gulur til rauðbrúnn. Blómin eru 10–15 mm í þvermál, með fimm krónublöð og 20 rjómahvíta fræfla; þau eru í hálfsveip 5 til 12 sm í þvermál síðla vors eða snemmsumars, and are [[Plant sexuality|hermaphrodite]] andog insectfrjóvguð pollinatedaf skordýrum. Berið er kringlótt til aflangt, 10–15 mm í þvermál, grænleitt til brúnt, með smáum og ljósum loftaugum þegar það þroskast að hausti.<ref name="rushforth" /><ref name="afm">Mitchell, A. F. (1974). ''A Field Guide to the Trees of Britain and Northern Europe''. Collins ISBN 0-00-212035-6</ref><ref name="blamey">Blamey, M. & Grey-Wilson, C. (1989). ''Flora of Britain and Northern Europe''. ISBN 0-340-40170-2</ref>
 
Það eru tvö afbrigigðiafbrigði:<ref name="rushforth" />
* ''Sorbus torminalis'' var. ''torminalis''. Evrópa, norðvestur Afríka.
* ''Sorbus torminalis'' var. ''caucasica''. Kákasus og Alborz fjöll. Blöðin minna áberandi flipótt en á var. ''torminalis''.
Flipareynir hefur stundum verið settur í eigin ættkvísl, ''Torminalis'' [[Friedrich Kasimir Medikus|Medik.]] (ranglega ''Torminaria'' M.Roem. og ''Torminaria'' Opiz). Þetta er tvílitna tegund sem fjölgar sér með kynæxlun og getur myndað tví og fjöllitna blendinga með tegundum af undirættkvíslinni [[Whitebeam|''Aria'']]. Allnokrar mjög staðbundnar apomictic (fjölga sér með geldæxlun) fjöllitna tegundir af upphaflega blendingsuppruna milli ''Sorbus torminalis'' og ýmissa tegunda af undirættkvíslinni ''Aria'' fyrirfinnast í Evrópu, þar á meðal ''[[Sorbus latifolia]]'' (frá Fontainebleau), og ''[[Sorbus bristoliensis]]'' (frá Bristol).<ref name="rushforth" />
 
Litningatalan er 2n = 34
==External links==
{{Commons|Sorbus torminalis}}
*[http://www.rhs.org.uk/Plants/17606/Wild-service-tree/Details Wild Service Tree] at rhs.org.uk
== Myndir ==
<gallery mode="packed" align="center">
9.172

breytingar