„Basísk kvika“: Munur á milli breytinga

m
ekkert breytingarágrip
mEkkert breytingarágrip
[[Mynd:Eystrahorn.JPG|thumbnail|280px|[[Eystrahorn]]: Gabbró [[innskot]]]]
[[Mynd:Rocks gabbro Northern Apennine 02.JPG|thumbnail|Gabbró, Italia]]
 
 
'''Basísk kvika''' er frumstæð [[kvika]] úr [[Möttull|möttlinum]].<ref>Ármann Höskuldsson. „Hvernig myndast súr kvika?“ Vísindavefurinn, 26. febrúar 2008. Sótt 20. nóvember 2015. http://visindavefur.is/svar.php?id=7103. </ref>
 
==Jarðfræði==
===Myndun===
Möttullinn er misheitur,<ref name="Ari Trausti">[[Ari Trausti Guðmundsson]], Ragnar Th. Sigurðsson: ''Íslenskur jarðfræðilykill.'' Reykjavík, Mál og Menning, 2004, 159</ref> og út af mismunanda efnismassa<ref name="Schmincke">[[Hans-Ulrich Schmincke]]: Vulkanismus. Darmstadt 2000,22</ref> rís efnið sums staðar og sekkur annars staðar i þessum hluta jarðar. Bergið lendur þá á svæðum þar sem sumar steindir byrja að bráðna, basíska efnið fyrst. Svo er það léttara en umhverfið og berst upp úr möttlinum.<ref name="Ari Trausti"/>
 
Bergbráð sem er basísk inniheldur minni kísil (SO2) en hinar tegundir og myndar [[basalt]] eða djúpbergið [[gabbró]] með kolnun. "''Þegar kvika er flokkuð í súra, ísúra og basíska er fyrst og fremst litið til efnasamsetningar hennar og þá hversu kísilrík hún er.''" <ref name="Ármann">[[Ármann Höskuldsson]]. „Hvað er átt við með súrum, ísúrum og basískum eldgosum?“ Vísindavefurinn, 7. apríl 2008. Sótt 17. nóvember 2015. http://visindavefur.is/svar.php?id=7331. </ref>Basalkvika: <52% SiO2.<ref name="Schmincke"/>Þessi kvika rís í flestum tilvikum beint til yfirborðs eða stoppar stutt í jarðskorpunni í kvikuhólfi áður en hún nær yfirborði.<ref name="Ármann"/>
 
===Eldgos===
 
===Á Íslandi===
Meginhluta íslenska bergsins er basískt [[storknaberg]], sbr. [[blágrýti]]smyndunin <ref>Ari Trausti Guðmundsson, Ragnar Th. Sigurðsson: ''Íslenskur jarðfræðilykill.'' Reykjavík, Mál og Menning, 2004, 126</ref> og 79% nútímajarðmyndunnar síðan landið byggðist. <ref>[[Þorvaldur Þórðarson|T. Thordarsson]], G. Larsen: ''Volcanism in Iceland in historical time. Volcano types, eruption styles and eruptive history.'' (2007) http://www.geo.mtu.edu/~raman/papers2/Thordarson%20and%20Larsen%202007%20-%20Volcanism%20in%20Iceland.pdf (pdf-skjal)</ref>
 
Í miðju rekbeltisins finnst [[tóleít]] og á jaðarsvæðum [[alkali basalt]].<ref>Olgeir Sigmarsson, Sigurdur Steinthórsson: ''Origin of Icelandic basalts. A review of their petrology and geochemistry.'' (2007)</ref>
930

breytingar