Munur á milli breytinga „Hraun“

2 bætum bætt við ,  fyrir 6 árum
m
ekkert breytingarágrip
m
m
[[Mynd:Pahoeoe fountain original.jpg|thumb|Hraunspýja, um 10 metra há, á [[Hawaii]]]]
{{Aðgreiningartengill|Hraun (aðgreining)}}
<onlyinclude>'''Hraun''', einnig kallað '''bergkvika''', er bráðið [[berg]] eða [[mmöttul jarðarmöttull|möttulefni]] (einnig kallað [[bergkvika]]) sem flæðir upp á yfirborð jarðar við [[eldgos]] og storknar þar.</onlyinclude> Hitastig hraunbráðar getur verið frá 700 - 1200&nbsp;°C. Kvikan verður til vegna hitamyndunar í iðrum jarðar sem einkum stafar af niðurbroti geislavirkra efna (t.d. [[úran]]s og [[þóríum]]s). Kvikan er heit og því eðlisléttari en umhverfið, sem veldur því að hún tekur að stíga í átt til yfirborðs þar sem hún kemur upp í eldgosum og rennur sem hraun.
 
== Tegundir hrauna ==
Snertifletir og yfirborð hrauna er oft gler- eða kargakennt, þar sem kólnun þessara flata er hraðari vegna snertingar við eldri og kaldari jarðmyndanir og andrúmsloft. Því ná kristallar ekki að myndast. Berg sem myndast við eldgos kallast einu nafni [[gosberg]] hvort sem um er að ræða hraun, gjóskuberg eða móberg.
 
Basísk hraun mynda venjulega annaðhvort [[Helluhraun|hellu-]] eða [[apalhraun]] sem vísar að mestu til yfirborðsásýndar hraunanna. Enskt heiti þessara hraungerða eru "Aa-lava" (apalhraun) og "Pahoehoe" (helluhraun), en ensku nafngiftirnar eru komnar frá [[Hawaii ]]-eyjaklasanum, þar sem eingöngu renna basalthraun.
 
[[Flokkur:Hraun]]
10.358

breytingar