Munur á milli breytinga „Sæmdarréttur“

m
ekkert breytingarágrip
(Tilvísun á Höfundaréttur)
m
'''Sæmdarréttur''' er hluti [[höfundaréttur|höfundaréttar]] í mörgum löndum. Sæmdarrétturinn er upprunninn í franskri og þýskri löggjöf á 19. öld og varð hluti af [[Bernarsáttmáli til verndar bókmenntum og listaverkum|Bernarsáttmálanum]] við endurskoðun hans 1928. Sæmdarréttur leiðir af þeirri hugmynd að verk höfundar sé framlenging á persónu hans. Sæmdarrétturinn er þannig oftast persónubundinn (aðeins höfundurinn sjálfur getur verið aðili að máli sem varðar sæmdarrétt) og óframseljanlegur, öfugt við hinn meginhluta höfundaréttar, fjárhagslegu réttindin.
#tilvísun [[Höfundaréttur]]
 
Þótt það sé misjafnt eftir löndum felur sæmdarréttur yfirleitt í sér eftirfarandi réttindi höfundar:
* Rétt til að njóta viðurkenningar fyrir verk sín (''droit de paternité'')
* Rétt til að verki sé ekki breytt eða sett í þannig samhengi að það skaði höfundarheiður hans (''droit au respect de l'œuvre'')
* Rétt til að taka verk úr umferð (''droit de repentir'')
* Rétt til að stöðva útgáfu óútgefins verks
 
Þótt þessi réttindi séu varin með höfundalögum þá er í dómaframkvæmd reynt að vega þau og meta gagnvart öðrum réttindum, til dæmis hagsmunum almennings að því að verk séu útgefin, og hagsmunum samningsaðila eins og útgefenda. Oft þarf höfundur að sýna fram á mjög ríkar ástæður til að taka verk úr umferð eða stöðva útgáfu verks sem hann hefur áður samið um. Eins vega dómarar sæmdarrétt höfundar út frá [[tjáningarfrelsi]]sákvæðum sem til dæmis fela í sér ríkan rétt til [[háðsádeila|háðsádeilu]] sem aftur getur hæglega skaðað heiður höfundar þess verks sem verður efni háðsádeilunnar. Algengast er að dæmdar séu bætur fyrir brot á sæmdarrétti vegna [[ritstuldur|ritstuldar]] þar sem höfundar er ekki getið með réttum hætti.
 
Ekki þarf að sýna fram á fjárhagslegt tjón þegar farið er fram á bætur fyrir brot á sæmdarrétti, líkt og þarf að gera þegar um brot gegn fjárhagslegum réttindum er að ræða.
 
{{hugverkaréttur}}
 
#tilvísun [[Flokkur:Höfundaréttur]]
 
[[ca:Dret moral]]
[[da:Droit moral]]
[[de:Deutsches Urheberrecht#Urheberpersönlichkeitsrecht]]
[[en:Moral rights (copyright law)]]
[[es:Derechos morales]]
[[fa:حقوق معنوی]]
[[fr:Droit moral]]
[[it:Diritto d'autore italiano#Diritto morale]]
[[ja:著作者人格権]]
[[nl:Morele rechten]]
[[no:Ideelle rettigheter]]
[[oc:Drech moral]]
[[pl:Autorskie prawa osobiste]]
[[pt:Direitos morais]]
[[sq:E drejta morale]]
[[zh:精神權利]]