Munur á milli breytinga „Halógen“

18 bætum bætt við ,  fyrir 7 árum
m
r2.7.3) (Vélmenni: Bæti við: hy:Հալոգեններ; útlitsbreytingar
m (Vélmenni: Bæti við: mk:Халоген елемент)
m (r2.7.3) (Vélmenni: Bæti við: hy:Հալոգեններ; útlitsbreytingar)
{|align="right" style="margin: 0px 0px 10px 10px"
| [[Flokkur (lotukerfið)|'''Flokkur''']] &rarr;<br />&darr; [[Lota (lotukerfið)|'''Lota''']]
|align=center width=30px|'''17'''
|-
Þessi efni eru [[tvíatóma]] [[efnasamband|efnasambönd]] í sínu nátturulega ástandi. Þeir þurfa eina [[rafeind]] til viðbótar til að fylla ysta [[rafeindahvolf]] sitt og hafa þar af leiðandi ríka tilhneigingu til að mynda neikvæða [[jón (efnafræði)|jón]] með hleðslu -1. [[Salt|Sölt]] sem að innihalda þessar jónir eru kölluð [[halíð]].
 
Halógenar eru mjög [[hvarfgjarn|hvarfgjarnir]]ir og geta sem slíkir verið hættulegir, jafnvel lífshættulegir, lífverum í nógu stórum skömmtum. Bæði klór og joð eru notuð sem [[sótthreinsunarefni]] í vatn og sundlaugar, opin sár, eldhúsvörur og þess háttar. Efnin drepa [[gerill|gerla]] og aðrar skaðlegar [[örvera|örverur]] og eru þar af leiðandi notuð við [[dauðhreinsun]]. Hvarfgirni þeirra eru notuð í [[bleiking]]u. Klór er virka efnið í [[bleikiklór]] sem notaður er við þvott og er einnig notaður við framleiðslu á flestum [[pappír]]svörum.
 
Halíðjónir bindast við eitt vetnisatóm til að mynda [[vetnishalíð sýra|vetnishalíð sýrur]] sem er hópur sérlega sterka sýra. Allar þeirra eru rammar nema flúorsýra, HF.
 
Mörg tilbúin [[lífrænt efnasamband|lífræn efnasambönd]], eins og [[fjölliða|plastfjölliður]], og einnig sum náttúruleg efnasambönd, innihalda halógena; þau eru þekkt sem ''halógenuð'' efnasambönd. [[Skjaldkirtill|skjaldkirtilshormón]] innihalda joðatóm. Klórjónir gegna lykilhlutverki í heilastarfsemi með því að miðla málum í ferli hömlusendisins [[GASS]] (''gamma-amínósmjörsýra''). Á móti kemur að talið er að bróm og flúor sé ekki nauðsynlegir fyrir efnaskipti manna en flúor er samt notað til þess að styrkja glerung tanna manna.
{{Tengill ÚG|lmo}}
 
[[Flokkur:Halógenar|*]]
[[Flokkur:Efnaflokkar]]
 
{{Tengill ÚG|lmo}}
 
[[an:Halochén]]
[[ht:Alojèn]]
[[hu:Halogének]]
[[hy:Հալոգեններ]]
[[ia:Halogeno]]
[[id:Halogen]]
58.068

breytingar